سوءمصرف‌ و اعتياد به‌ مواد مخدر substance abuse addiction

   شرح بيماري
سوءمصرف‌ و اعتياد به‌ مواد عبارت‌ است‌ از دل‌مشغولي‌ با مواد روان‌گردان‌ (داروها، الكل‌، غذا) به‌ طوري‌ كه‌ فرد قادر به‌ كنترل‌ خود نباشد و تكانشي‌ براي‌ ادامه‌ آنها، علي‌رغم‌ عواقب‌ مضر فردي‌ و اجتماعي‌، وجود داشته‌ باشد.
    علايم‌ شايع‌
به‌ ماده‌ مورد سوء مصرف‌ بستگي‌ دارد. بيشتر آنها اين‌ علايم‌ را ايجاد مي‌كنند:
خلق‌ مطبوع‌ گذرا
آسودگي‌ از اضطراب‌
احساس‌ كاذب‌ اعتماد به‌ نفس‌
توهمات‌ بينايي‌ و شنوايي‌
تغيير سطح‌ فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري (يا بي‌حالي‌ و خماري‌ يا آشفتگي‌)
علايم‌ نامطبوع‌ يا دردناك‌ در هنگام‌ كنار گذاشتن‌ ماده‌ مورد سوء مصرف‌
   علل‌
مواد مورد سوء مصرف‌ ممكن‌ است‌ باعث‌ اعتياد يا وابستگي‌ گردند. شايع‌ترين‌ مواد مورد سوء مصرف‌ عبارتند از:
نيكوتين‌
الكل‌
ماري‌جوانا
آمفتامين‌ها، باربيتورات‌ها، كوكائين‌
مخدرها شامل‌ كدئين‌، هروئين‌، متادون‌، مورفين‌ و ترياك‌
داروهاي‌ توهم‌زا شامل‌ پي‌سي‌پي‌ «گرد فرشته‌»، مزكالين‌ و ال‌اس‌دي‌
مواد فرار مثل‌ چسب‌، حلال‌ها و رنگ‌هاي‌ استنشاقي‌
   عوامل تشديد كننده بيماري
بيماري‌ نيازمند تجويز مسكن‌ها يا آرام‌بخش‌ها
سابقه‌ خانوادگي‌ سوء مصرف‌ دارو
عوامل‌ ژنتيك‌، برخي‌ افراد ممكن‌ است‌ بيشتر به‌ اعتياد مستعد باشند.
سوء مصرف‌ الكل‌
خستگي‌ يا كار بيش‌ از حد
فقر
مشكلات‌ رواني‌ شامل‌ افسردگي‌، وابستگي‌ يا اعتماد به‌ نفس‌ پايين‌
    پيشگيري‌
با افرادي‌ كه‌ داروها را مورد استفاده‌ يا سوء مصرف‌ قرار مي‌دهند، معاشرت‌ نكنيد.
قبل‌ از اين‌ كه‌ مشكلات‌ مربوط‌ به‌ سلامت‌ ذهني‌ مثل‌ افسردگي‌ يا اضطراب‌ مزمن‌، منجر به‌ ايجاد مشكلات‌ در ارتباط‌ با داروها گردند، براي‌ حل‌ آنها درخواست‌ مشاوره‌ كنيد.
به‌ علايق‌ سالم‌ و فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي‌ اوقات‌ فراغت‌ بپردازيد.
پس‌ از جراحي‌، بيماري‌ يا آسيب‌، هرچه‌ زودتر مصرف‌ مسكن‌ها يا آرام‌بخش‌هاي‌ تجويز شده‌ را متوقف‌ كنيد. بيش‌ از مقدار نياز مصرف‌ نكنيد.
    عواقب‌ مورد انتظار
با انگيزش‌ قوي‌، مراقبت‌ پزشكي‌ مناسب‌ و حمايت‌ از جانب‌ خانواده‌ و دوستان‌ قابل‌ علاج‌ است‌.
   عوارض‌ احتمالي‌
بيماري‌هاي‌ آميزشي‌ در معتاداني‌ كه‌ از سرنگ‌ مشترك‌ استفاده‌ مي‌كنند يا هنگامي‌ كه‌ تحت‌ تأثير داروها هستند، رفتار جنسي‌ بي‌محابا دارند.
عفونت‌هاي‌ شديدمثل‌ آندوكارديت‌، هپاتيت‌ با مسموميت‌ خوني‌ به‌ خاطر تزريق‌ داخل‌ وريدي‌ با استفاده‌ از سرنگ‌هاي‌ غيراستريل‌
سوء تغذيه‌
آسيب‌ تصادفي‌ به‌ خود يا ديگران‌ در حالتي‌ كه‌ تحت‌ تأثير داروها قرار دارد.
از دست‌ دادن‌ شغل‌ يا خانواده‌
مرگ‌ ناشي‌ از مصرف‌ بيش‌ از حد
    درمان‌
    اصول‌ كلي‌
قبول‌ كنيد كه‌ مشكلي‌ داريد.
درخواست‌ كمك‌ از افراد صلاحيت‌دار و متخصص‌ كنيد.
با خانواده‌ و دوستان‌ خوب‌ خود، راحت‌ و صادق‌ باشيد و از آنها كمك‌ بخواهيد. از دوستاني‌ كه‌ شما را تشويق‌ به‌ از سر گرفتن‌ عادتتان‌ مي‌كنند، دوري‌ كنيد.
به‌ گروه‌ها و انجمن‌هاي‌ حمايتي‌ ملحق‌ شويد.
    داروها
پزشك‌ شما ممكن‌ است‌ داروهاي‌ زير را تجويز كند:
دي‌سولفيرام‌ (ضد سوء مصرف‌) براي‌ الكليسم‌. اين‌ دارو در هنگام‌ مصرف‌ الكل‌، ناخوشي‌ شديدي‌ ايجاد مي‌كند.
نالتركسان‌ كه‌ اثر مخدرها را خنثي‌ مي‌كند.
متادون‌ براي‌ سوء مصرف‌ مواد مخدر. اين‌ دارو يك‌ مخدر ضعيف‌تر است‌ كه‌ براي‌ كاهش‌ شدت‌ علايم‌ ترك‌ و محروميت‌ از دارو مصرف‌ مي‌شود. اين‌ دارو امكان‌ بازگشت‌ به‌ زندگي‌ را مقدور مي‌سازد.
   فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي‌ لازم‌ نيست‌. به‌ طور منظم‌ ورزش‌ كنيد.
   رژيم‌ غذايي‌
يك‌ رژيم‌ غذايي‌ طبيعي‌، كاملاً متعادل‌ و پر پروتئين‌ اتخاذ كنيد. در صورت‌ ابتلا به‌ سوء تغذيه‌ ممكن‌ است‌ مكمل‌هاي‌ ويتاميني‌ لازم‌ باشند.
    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر دارو يا داروهايي‌ را مورد سوء مصرف‌ قرار مي‌دهيد يا به‌ آنها معتاد شده‌ايد و كمك‌ مي‌خواهيد
اگر دچار علايم‌ جديد و غير قابل‌ توجيه‌ شده‌ايد. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ داشته‌ باشند.

الكليسم‌ alcoholism

    اطلاعات‌ اوليه‌
    توضيح‌ كلي‌
الكليسم‌ عبارت‌ است‌ از وابستگي‌ فيزيولوژيك‌ (جسماني‌) و رواني‌ به‌ الكل‌، كه‌ موجب‌ بروز بيماري‌هاي‌ مزمن‌ و بروز مشكل‌ در روابط‌ بين‌ فردي‌ و مشكلات‌ خانوادگي‌ و كاري‌ مي‌شود.
    علايم‌ شايع‌
مراحل‌ اوليه‌
كم‌ بودن‌ تحمل‌ نسبت‌ به‌ بروز اضطراب‌
نياز به‌ الكل‌ در آغاز روز، يا در زمان‌هاي‌ استرس‌
بي‌خوابي‌؛ كابوس‌
بروز يك‌ حالت‌ ناخوشايند و سردرد صبح‌ روز بعد از مصرف‌ زياد الكل‌ و نيز بيشتر شدن‌ موارد غيبت‌ و حاضر نشدن‌ سركار
مشغوليت‌ ذهني‌ زياد براي‌ تهيه‌ الكل‌ و پنهان‌ كردن‌ نوشيدني‌ الكلي‌ از خانواده‌ و دوستان‌
احساس‌ گناه‌ يا آزردگي‌ و تحريك‌پذيري‌ وقتي‌ كه‌ ديگران‌ مي‌گويند كه‌ وي‌ الكل‌ مصرف‌ مي‌كند. مراحل‌ پيشرفته‌
از هوش‌ رفتن‌هاي‌ كوتاه‌ مدت‌ به‌ دفعات‌؛ كاهش‌ حافظه‌
بروز يك‌ حالت‌ هذياني‌ همراه‌ با لرزش‌ (علايم‌ در اين‌ حالت‌ عبارتند از لرزش‌، توهمات‌، گيجي‌، عروق‌ ريزش‌، تندشدن‌ ضربان‌ قلب‌). اين‌ حالت‌ اغلب‌ در اثر نرسيدن‌ الكل‌ رخ‌ مي‌داد.
بيماري‌ كبدي‌ (پوست‌ يا چشم‌ها زرد مي‌شوند)
اختلال‌ رشته‌هاي‌ عصبي‌ دست‌ و پا و نيز دستگاه‌ عصبي‌ (كرخت‌ شدن‌ و سوزن‌ سوزن‌ شدن‌ در دست‌ها و پاها، كاهش‌ علاقه‌ و توانايي‌ جنسي‌، گيجي‌، كُما)
    علل‌
هنوز به‌ طور كامل‌ مشخص‌ نشده‌اند، اما موارد زير را مي‌توان‌ ذكر كرد:
عوامل‌ شخصيتي‌، به‌ خصوص‌ وابسته‌ بودن‌، عصبانيت‌، جنون‌ و سرخوشي‌، افسردگي‌ يا در خود فرورفتن‌
تأثيرات‌ خانوادگي‌، به‌ خصوص‌ الكلي‌ بودن‌ والدين‌ يا طلاق‌ آنها
عوامل‌ ارثي‌
فشار اجتماعي‌ يا فرهنگي‌ براي‌ نوشيدن‌ الكل‌
اختلالات‌ شيميايي‌ در بدن‌ (شايد)
    عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر
عوامل‌ فرهنگي‌. در برخي‌ از گروه‌هاي‌ قومي‌ ميزان‌ الكليسم‌ بالا است‌ كه‌ ممكن‌ است‌ به‌ دلايل‌ اجتماعي‌ يا زيست‌شناختي‌ باشد.
استفاده‌ از مواد مخدر تفريحي‌
بروز بحران‌ در زندگي‌، مثلاً بي‌كاري‌، نقل‌ مكان‌ مداوم‌، يا از دست‌ دادن‌ دوستان‌ يا خانواده‌
عوامل‌ محيطي‌ مثل‌ در دسترس‌ بودن‌، مناسب‌ بودن‌ قيمت‌، و پذيرش‌ اجتماعي‌ الكل‌ در گروه‌ فرهنگي‌، كاري‌ يا اجتماعي‌ كه‌ فرد بدان‌ تعلق‌ دارد.
    پيشگيري‌
اگر احياناً الكل‌ مصرف‌ مي‌كنيد، سعي‌ كنيد مصرف‌ آن‌ را قطع‌ كنيد. در اين‌ حالت‌ خود را به‌ عنوان‌ يك‌ فرد نمونه‌ سالم‌ به‌ ديگران‌ معرفي‌ خواهيد كرد. به‌ تدريج‌ محدوديت‌هايي‌ براي‌ مصرف‌ در نظر بگيريد، سعي‌ كنيد به‌ تدريج‌ كمتر بنوشيد، تا كاملاً آن‌ را قطع‌ كنيد.
در صورت‌ الكلي‌ شدن‌ همسر، دوست‌، يا همكار خود، به‌ وي‌ كمك‌ كنيد تا مشكل‌ خود را بپذيرد و درخواست‌ كمك‌ كند.
    عواقب‌ مورد انتظار
با اجتناب‌ از الكل‌ يا موادمخدر، مست‌ يا معتاد نبودن‌ را تجربه‌ خواهيد كرد. اين‌ تغيير مثبت‌ در شيوه‌ زندگي‌ چندان‌ آسان‌ به‌ دست‌ نمي‌آيد و بازگشت‌ به‌ عادت‌ بد قديمي‌ به‌ دفعات‌ رخ‌ خواهد داد. اما اگر مصممم‌ باشيد، مي‌توانيد الكل‌ را به‌ كلي‌ ترك‌ كنيد.
    عوارض‌ احتمالي‌
بيماري‌ مزمن‌ و پيش‌ رونده‌ كبدي‌
زخم‌ معده‌ همراه‌ با خونريزي‌؛ التهاب‌ معده‌
التهاب‌ رشته‌هاي‌ عصبي‌، لرزش‌، حملات‌ صرعي‌ و اختلال‌ مغزي‌، زمين‌ خوردن‌ در خانه‌
التهاب‌ لوزالعمده‌
التهاب‌ قلب‌
آسيب‌ ذهني‌ و جسماني‌ به‌ جنين‌، در صورتي‌ كه‌ مادر به‌ هنگام‌ بارداري‌ الكل‌ بنوشد.
اعضاي‌ خانواده‌ افراد الكلي‌ ممكن‌ است‌ دچار مشكلات‌ رواني‌ شوند. اين‌ مشكلات‌ احتياج‌ به‌ درمان‌ دارند.
    درمان‌
   اصول‌ كلي‌
درمان‌ شامل‌ اقدامات‌ كوتاه‌مدت‌ براي‌ متوقف‌ كردن‌ نوشيدن‌ الكل‌ و كمك‌ بلندمدت‌ براي‌ رفع‌ مشكلاتي‌ است‌ كه‌ باعث‌ الكلي‌ شدن‌ فرد شده‌اند.
ممكن‌ است‌ نياز به‌ سم‌زدايي‌ وجود داشته‌ باشد. سم‌زدايي‌ عبارت‌ است‌ از مراقبت‌ پزشكي‌ در زماني‌ كه‌ فرد نوشيدن‌ الكل‌ را متوقف‌ كرده‌ و نتيجتاً دچار علايم‌ محروميت‌ از الكل‌ شده‌ است‌، تا به‌ اين‌ ترتيب‌ فرد بتواند اين‌ مرحله‌ را بدون‌ مشكل‌ پشت‌ سر بگذارد.
گاهي‌ اوقات‌ نياز به‌ بستري‌ شدن‌ در يك‌ مركز تخصصي‌ وجود دارد.
به‌ قرار ملاقات‌ خود با پزشك‌ و مشاور پايبند باشيد.
به‌ ارزيابي‌ مجدد نحوه‌ زندگي‌، دوستان‌، كار، و خانواده‌ خود بپردازيد و در اين‌ ارزيابي‌، عواملي‌ كه‌ باعث‌ تشويق‌ به‌ نوشيدن‌ الكل‌ مي‌شوند را شناسايي‌ و تغيير دهيد.
    داروها
دي‌ سولفيرام‌. با مصرف‌ اين‌ دارو، فرد به‌ هنگام‌ نوشيدن‌ الكل‌ دچار علايم‌ جسماني‌ ناخوشايندي‌ مي‌شود كه‌ وي‌ را از نوشيدن‌ الكل‌ بيزار مي‌كند. نالتِرِكسون‌ نيز دارويي‌ است‌ كه‌ لذت‌ نوشيدن‌ الكل‌ را كاهش‌ مي‌دهد.
داروهايي‌ كه‌ براي‌ كنترل‌ علايم‌ محروميت‌ از الكل‌ مصرف‌ مي‌شوند عبارتند از بنزوديازپين‌ها، آرام‌بخش‌ها، داروهاي‌ ضد روان‌پريشي‌، و داروهاي‌ ضدصرع‌ (در صورت‌ بروز حمله‌ صرعي‌)
    فعاليت‌
هرگز وقتي‌ الكل‌ نوشيده‌اند رانندگي‌ نكنيد.
    رژيم‌ غذايي‌
رژيم‌ غذايي‌ عادي‌ و متعادل‌ داشته‌ باشيد. امكان‌ دارد توصيه‌ شود كه‌ مكمل‌هاي‌ ويتامين‌ مصرف‌ نماييد.
    در اين‌ شرايط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نماييد
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌ الكلي‌ هستيد