وقتي روده ملتهب ميشود
سوء هاضمه
یکی از علائم بارز سوء هاضمه سوزش معده است. سوزش معده دردی در پشت قفسه سینه است. این درد ممکن است حالتی گذرنده داشته باشد، اما گاهی بسیار جدی می شود.
دلایل سوء هاضمه
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
سوء هاضمه دلایل بسیاری می تواند داشته باشد که شامل بیماری های معده، مری و ضعیف شدن دستگاه گوارش (که از عادات بد غذایی سرچشمه می گیرد)، و پائین آمدن اسیدها و آنزیم ها در معده است.
بیماری های معده و مری
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مری و معده با دریچه ای به یکدیگر وصل هستند. این دریچه مثل یک مانع عمل می کند که آنچه را وارد و خارج از شکم می شود را کنترل می کند. معمولاً غذا می تواند حتی هنگامی هم که دراز کشیده اید داخل معده شود.
زمانی که این دریچه خوب عمل نکند، اسیدها به سمت مری برمی گردند و این باعث می شود که در آن قسمت احساس سوزش کنید.
افرادی که این حالت برایشان پیش می آید دچار سوزش معده می شوند. حدود %7 از آمریکایی ها به این عارضه مبتلا هستند و به مرور زمان ممکن است این مسئله جدی شود. تحقیقات نشان داده است که این عارضه ممکن است به زخم مری و یا حتی سرطان تبدیل شود.
درمان
افرادی که از این بیماری رنج می برند نباید بعد از غذا خوردن دراز بکشند. چون این دریچه خوب کار نمی کند، اسید دوباره به مری باز می گردد. صاف ايستادن از باز گشتن دوباره اسید به مری جلوگیری می کند.
ضعیف شدن دستگاه گوارش
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
افرادی که دستگاه گوارش ضعیفی دارند از مشکلات متفاوتی از سوزش معده گرفته تا حالت تهوع رنج خواهند برد. معمولاً ضعیف شدن دستگاه گوارش از عادات بد غذایی سرچشمه می گیرد که باعث می شود غذا مدت زیادی در دستگاه گوارش باقی بماند. در اینجا به چند عادت غذایی اشاره می کنیم که باید به آنها عمل کنید.
وبا
زمينهساز هميشه جنگ ، براثر انساني جمعيتهاي آوارگي
جهان گوناگون مناطق در وبا بيماري شدن همهگير بروزو
است بوده
ادبيات حوزه در "وبا" كابوس
كهن ، دوران از "وبا"
.است افكنده انساني نسلهاي زندگي بر را خود سايهوهمناك
بيشماري قربانيان تاريخ ، از دورههايي در "وبا" طغيان
و قصه و شعر حوزه تا بيماري ، اين از هراس و گذاشته برجاي
شاعران اشعار از نمونههايي.است كشيده دامن ادبياتملتها
نمادين صورت به وبا ، خطر آنها در گونهاي به كه ايرانيرا
شدهبود ، مطرح
آثار از يكي بر "وبايي سالهاي عشق" كهنام بدانيد بدنيست
لاتين آمريكاي بزرگ نويسنده "ماركز گابريلگارسيا" معروف
وبا ، زنجيره كه است واقعيت اين ونمايانگر است شده ماندگار
و است گرفته قرباني ما مسكوني كره باطلدر دور يك صورت به
بشر سلامتي دشمنان صدر در همچنان ويكم ، بيست سده آستانه در
خود تلاشهاي بهداشت ، جهاني سازمان هميندليل به.دارد قرار
با تا ;است گرفته كار به اينزنجيره گسستن براي را
اين ريشهكني و مهار راه باخيز ، و مناطق تدريجي ايمنسازي
.كند راهموار بشر تاريخ مرگبار بيماري
"وبا" زنجيره قطع براي جهاني تلاش
ارديبهشت در ايران در و سال مساعد فصل در وبا بيماري
بيماري شيوع منحني و ميكند پيدا شيوع و بروز امكان ماه
دامنه پاييز رسيدن فرا با و ميگيرد اوج تابستان در
.ميرسد صفر به آذر ماه در و يافته كاهش بيماري انتشار
بيماري شيوع پايان
نيست ، آن ميكروب نابودي منزله به پاييز مياني ماه در
از معيني درجات تا شد اشاره كه همانطور ميكروبها بلكه
بعد سال بهار در و ميمانند زنده زمستان در نيز سرما
بنابر.ميشود سرگرفته از بيماري شيوع بروزو چرخه دوباره
در مهمي نقش ميتواند زمينهها درتمام بهداشت رعايت اين
.داشتهباشد بيماري اين مهاربيماري نشانههاي
نشانه هاي بيماري
نشانههاي از استفراغ و اسهال
سفيد رشتههاي گاهي وبايي اسهال در.است التور وباي بيماري
خوني اسهال وجه هيچ به اسهال نوع اين.ميشود ديده نيز
.است متوسط و خفيف حد در بيماري موارد بسياري در و نيست
مدفوع و ندارد شكم درد بيمار شديد بيماري عارضشدن صورت در
بيمار ساعت چند ظرف اسهال گرفتن شدت با.جارياست و آبكي
رسانده درماني مركز يك به موقع به اگر ميرودو اغماء به
آب شديد كاهش اين بنابر.ميدهد ازدست را خود جان نشود ،
مشاهده محض به افراد.است بيمارالتور مرگ اصلي علت بدن
مراجعه بيمارستاني و مركزبهداشتي به بايد نشانهها اين
.شوند بستري (متوسط صورتنوع در) آزمايش دادن با و كنند
بيماري انتقال چرخه
وباي بيماري در فرد به فرد انتقال
يا و ايدز مثل التور بيمار به زدن دست و ندارد وجود التور
.نمييابد انتقال طريق اين از بيماري و ندارد هپاتيتاشكالي
فرد مدفوع ازطريق بيماري اين انتقال احتمال تنهاراه
.مبتلاميباشد
و تشنگي رفع براي گرما فصل در بهويژه آلوده آشاميدنآبهاي
ميوهها ، شستشوي براي درختان آبياري آبهاي از يااستفاده
يخ مصرف و بستني دستفروشان ، توسط خام خوراكيهاي خريدانواع
را اسهالي و رودهاي بيماريهاي ميكروب انتقال آلودهامكان
جلوگيري براي ناخنها مرتب كردن كوتاه بنابراينشدتميدهد
صابون با دستها شستوشوي و آنها زير در آلودگي ازتجمع
آب با سبزيجات و كاهو سازي سالم توالت ، از پس بهطورمرتب
شير و مايع كشك جوشاندن ضدعفونيكننده ، ومواد سالم
چرخه اين ميتواند زبالهها مناسب نشده ، دفع پاستوريزه
.كند متوقف را انتقال
پزشك تا دربان از درماني مركز يك كاركنان و مسئولان آشنايي
وباي حاد بيمار يك بهموقع نجات و درمان در ميتواند معالج
.شود واقع موثر التور
جهاني بهداشت سازمان به ساعت ظرف 48 بايد بيماري ،
سازمان به اطلاعرساني روند متاسفانه اما.شود داده اطلاع
اين دليل.نميشود رعايت كشورها جهاني ، اكنونتوسط بهداشت
درگير كشور با اقتصادي و سياسي برخوردهاينامناسب نيز مورد
تحريم ترس از كشورها جهت بههميناست بيماريها نوع اين
.ندهند گزارش را موارد نوع اين ميدهند ترجيح اقتصادي
پانکراتیت
شرح بیماری
پانکراتیت التهاب لوزالمعده. پانکراتیت مزمن معمولاً در پی حملات مکرر پانکراتیت حاد مروز میکند زیرا لوزالمعده در بین حملات کاملاً بهبود نمییابد. لوزالمعده در جریان این عارضه، به تدریج توانایی خود در تولید آنزیم های هضمکننده و هورمونهای لازم برای سلامت بدن را از دست میدهد.
علایم شایع
- پانکراتیت حاد شدید:
- درد شکمی شدید
- استفراغ
- تورم و نفخ شکم
- تب
- درد عضلانی
- افت فشارخون
- پانکراتیت مزمن:
- درد پایدار خفیف تا شدید اغلب پس از غذا، در قسمت فوقانی شکم که گاهی به پشت یا سراسر شکم انتشار دارد. این درد ممکن است حالت مبهم، سوزشی، مالشی یا خنجری داشته باشد. دورههای درد ممکن است روزها یا هفتهها به طول بینجامد ولی به ندرت کمتر از یک روز ادامه دارد.
- یرقان (زردی پوست و چشمها) خفیف (گاهی)
- کاهش وزن سریع
علل
- اعتیاد به الکل
- بیماریهای کیسه صفرا یا مجاری صفراوی
- انسداد مجرای لوزالمعده در اثر سنگ، جوشگاه تشکیل شده در اثر التهاب یا رشد آهسته سرطان (به ندرت)
- آسیب شکمی
- عفونت های ویروسی
- بالا بودن چربیهای خون
- تومورها
- داروها
- ضربه یا جراحی شکم
عوامل افزایش دهنده خطر
- تغذیه نامناسب؛ چاقی
- سوءمصرف الکل
- مصرف داروهایی نظیر داروهای گروه سولفا، آزاتیوپرین، کلروتیازید یا داروهای کورتونی
پیشگیری
عدم مصرف الکل
عواقب مورد انتظار
پانکراتیت حاد اغلب با مراقبتهای ویژه قابل علاج است. درمان عبارتست از دادن استراحت کامل به لوله گوارش و برقراری تغذیه وریدی. پانکراتیت حاد در 5% موارد به درمان پاسخ نداده و در نهایت کشنده است. پانکراتیت مزمن ممکن است سالها باعث حملات مکرر پانکراتیت حاد گردد.
عوارض احتمالی
- دیابت شیرین
- کمبود مزمن کلسیم
- عفونت ثانویه باکتریایی لوزالمعده
- خونریزی شدید و تخریب لوزالمعده
- تشکیل کیست یا آبسه در لوزالمعده
درمان
اصول کلی
- بررسیهای تشخیصی ممکن است شامل آزمایشهای خون و ادرار، اسکن رادیوایزوتوپ، رادیوگرافی شکم، سیتی اسکن یا سونوگرافی لوزالمعده، و آندوسکوپی باشد
- در پانکراتیت حاد معمولاً بستری کردن بیمار در بیمارستان برای تجویز مایعات وریدی، کنترل درد و استفراغ، و اصلاح اختلالات متابولیسمی (جبران کمبود کلسیم و منیزیوم) لازم است. جراحی ممکن است در موارد وجود سنگهای صفراوی، زخم معده سوراخ شده، یا تخلیه منبع عفونت لازم باشد.
- درمان پانکراتیت مزمن ممکن است به طور سرپایی با تجویز داروها، تنظیم رژیم غذایی، و منبع مصرف الکل صورت گیرد
داروها
- مسکن ها
- آنزیم های هضمکننده غذا که لوزالمعده آسیب دیده قادر به تولید آنها نیست.
- آنتی بیوتیک ها، در صورت بروز عفونت باکتریایی
- داروهای مهارکننده اسید معده
- انسولین، در صورت وجود دیابت
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
در پانکراتیت حاد، استراحت در بستر یا، اگر در حالت نشسته راحتتر هستید، استراحت به حالت نشسته برروی صندلی توصیه میشود. با برطرف شدن علایم، فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های طبیعی خود را به تدریج از سر بگیرد. در پانکراتیت مزمن محدودیتی از نظر فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری وجود ندارد.
رژیم غذایی
رژیم کم چربی به صورت وعدههای کم حجم و متعدد توصیه میشود. مصرف الکل را به کلی قطع کنید.
درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
- اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم پانکراتیت حاد باشید.
- بروز موارد زیر در حین یا پس از درمان:
- یرقان (زردی پوست و چشمها)
- تب 3/38 درجه سانتیگراد یا بالاتر
- کاهش وزن مداوم
- علایم کمبود کلسیم نظیر انقباضات عضلانی یا تشنج
پولیپ روده بزرگ
شرح بیماری
پولیپ روده بزرگ یک رشد خوشخیم شبیه یک انگور واقع بر یک ساقه یا به صورت مسطح واقع بر پوشش درونی روده بزرگ. پولیپ به صورت منفرد یا گروهی بروز میکند.
علایم شایع
- بدون علامت (معمولاً)
- خونریزی مقعدی (گاهی)
- ترشج بلغمی از مقعد (گاهی)
- کرامپ یا درد شکمی
علل
ناشناخته
عوامل افزایش دهنده خطر
سابقه خانوادگی پولیپهای رودهای
پیشگیری
در صورت وجود سابقه قبلی پولیپ، بررسی منظم با سیگموییدوسکوپی (روشی برای بررسی راست روده و قسمت تحتانی کولون با یک وسیله نوری با چراغی در نوک آن) حداقل سالی یکبار یا بیشتر بنا به تصویه پزشک، ضروری است.
عواقب مورد انتظار
معمولاً با جراحی قابل علاج است، اگرچه ممکن است عود کند.
عوارض احتمالی
تغییرات بدخیمی تقریباً در 1% پولیپها
درمان
اصول کلی
- بررسیهای تشخیصی ممکن است شامل آزمایشهای خون و مدفوع، سیگموییدوسکوپی (روشی برای بررسی راست روده و قسمت تحتانی کولون با استفاده از یک وسیله بصری با چراغی در نوک آن) و کولونوسکوپی (روشی برای تشخیص بیماریهای کولون با مشاهده داخل کولون از طریق یک کولونوسکوپ قابل انعطاف، یک وسیله فیبر نوری با چراغی در نوک آن)
- جراحی معمولاً برای برداشت پولیپ با قراردادن پروکتوسکوپ یا سیگموییدوسکوپ در ناحیه مقعد انجام میشود. پولیپها به وسیله سوزاندن یا جریان برق جدا شده یا تخریب میگردند. اگر گزارش آسیب شناسی نشاندهنده بدخیم بودن پولیپ باشد، برداشت کامل پولیپ و بافت اطراف ضروری است.
- در مورد پولیپهای متعدد، ناحیه درگیر کولون ممکن است از طریق برش جراحی در شکم (لاپاراتومی) برداشته شود.
داروها
در این اختلال معمولاً دارو نیاز نیست.
فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری
محدودیتی وجود ندارد.
رژیم غذایی
رژیم غذایی پرفیبر و کمچربی
درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
- در صورت دفع ترشح خونی یا بلغمی از مقعد
- ابتلای سایر اعضای خانواده به پولیپ یا سرطان روده بزرگ. در این شرایط مراجعه دورهای به پزشک جهت معاینه ضروری است.
- رخداد موارد زیر پس از جراحی:
- افزایش خونریزی مقعدی
- تب، لرز یا درد محل عمل؛ این علایم ممکن است نشاندهنده عفونت محل باشند.
فتق هياتال Hiatal hernia
| شرح بيماري |
| فتق هياتال عبارت است از ضعف يا كشيده شدن سوراخي كه در عضله ديافراگم وجود دارد و مري از طريق آن از قفسه سينه به درون حفره شكم وارد ميشود و كمي بعد به معده ميرسد. زماني كه اين سوراخ ضعيف شود، اسيد معده از درون معده به مري بر ميگردد و مري را آزرده ميسازد. قسمتي از معده حتي ممكن است از اين سوراخ به قفسه سينه وارد شود. |
| علايم شايع |
| علايم زير معمولاً در عرض يك ساعت يا بيشتر پس از خوردن غذا به وجود ميآيند: سوزش سر دل. امكان دارد با حمله قلبي اشتباه گرفته شود. آروغ زدن ندرتاً مشكل در بلع بالا آوردن |
| علل |
| علت زمينهساز آن مشخص نشده است. |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| ضعف مادرزادي در حلقه عضلاني در ديافراگم كه مري از آن عبور كرده و به معده ميپيوندد. ضربه به شكم كه باعث وارد آمدن آن چنان فشاري شود كه در قسمتي از ديافراگم سوراخ ايجاد كند. يبوست مزمن و زورزدن به هنگام اجابت مزاج چاقي حاملگي زور زدن يا برداشتن بار سنگين به طور مداوم كه باعث ميشود عضلات شكم مرتباً منقبض شوند. سيگار كشيدن سن بالاي 50 سال |
| پيشگيري |
| راه خاصي براي پيشگيري وجود ندارد. |
| عواقب مورد انتظار |
| علايم را معمولاً ميتوان كنترل نمود. اگر علايم را نتوان كنترل نمود و آزردگي مري باعث بروز زخم و تشكيل بافت جوشگاهي شود، اين بيماري را ميتوان با جراحي برطرف كرد. |
| عوارض احتمالي |
| خونريزي از مري. اين خونريزي ممكن است شديد باشد و منجر به شوك شود. اشتباه گرفتن آن با حمله قلبي |
| درمان |
| اصول كلي |
| عكسبرداري با اشعه ايكس از مري و معده ديدن مري و معده به كمك آندوسكپي. اگر شك به سرطان وجود داشته باشد، مقدار كمي از بافت ممكن است براي بررسي پاتولوژي برداشته شود. امكان دارد براي تأييد ضعف عضلاني در ناحيه پيوستگي مري به معده، مانومتري (فشارسنجي) انجام شود. اهداف اصلي درمان عبارتند از تخفيف علايم و نيز پيشگيري و درمان عوارض. در ابتدا درمان طبي مورد استفاده قرار ميگيرد. سر تخت خود را 15-10 سانتيمتر بالا ببريد. اين كار كمك ميكند كه اسيد معده به كمك جاذبه از قسمت دچار فتق معده دور شوند. سيگار نكشيد. لباس تنگ نپوشيد. به هنگام اجابت مزاج، ادرار، يا بلند كردن بار سنگين زور نزنيد. ندرتاً جراحي براي ترميم ضعف موجود در ناحيه عبور مري از ديافراگم و حفظ معده در جاي طبيعي خود |
| داروها |
| داروهاي ضد اسيد. در بعضي از افراد، وقتي يك ساعت قبل از هر وعده غذايي و قبل از خواب خورده شوند بيشترين اثر را دارند. اما در بعضي ديگر، وقتي 2-1 ساعت بعد از هر وعده غذايي و قبل از خواب خورده شوند بيشترين اثر را دارند. سعي كنيد هر دو روش را امتحان كنيد تا بهترين حالت براي شما مشخص شود. نرمكنندههاي مدفوع امكان دارد داروهايي كه تخليه معده را سريعتر ميكنند تجويز شوند. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| بلافاصله پس از غذا خوردن دراز نكشيد يا خم نشويد. |
| رژيم غذايي |
| از خوردن حجم زيادي از غذا در هر وعده خودداري كنيد. در عوض، 5-4 وعده غذايي كوچك در روز بخوريد. قبل از خواب حداقل براي 2 ساعت چيزي نخوريد. اگر اضافه وزن داريد، وزن خود را كم كنيد. خيلي اتفاق افتاده است كه علايم پس از پايينتر رفتن از يك وزن مشخص برطرف شدهاند. از نوشيدنيهاي الكلي، نوشيدنيهاي حاوي كافئين (قهوه، چاي، كاكائو، نوشابه) و هرگونه غذا، آب ميوه يا ادويهاي كه علايم را بدتر ميكنند پرهيز كنيد. آهسته غذا بخوريد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم فتق معده را داريد، خصوصاً احساس اين كه غذا در زير جناغ سينه گير ميكند. اگر همراه درد تنگي نفس، تعريق يا تهوع وجود داشت، بلافاصله مراجعه كنيد. در صورت داشتن موارد ذيل: ـ استفراغ خوني يا استفراغ مكرر ديده شود. ـ دچار افزايش درجه حرارت به 8/37 سانتيگراد شدهايد. ـ علايم با يك ماده درمان بهبود نيابند. |
سوزش سر دل به هنگام حاملگي Heartburn during pregnancy
| شرح بيماري |
| سوزش سر دل بههنگام حاملگي عبارت است از درد سوزشي در قفسه سينه و قسمت بالايي شكم در دوران بارداري |
| علايم شايع |
| در سوزشي در مركز قفسه سينه و قسمت بالايي شكم، كه غالباً با ترش كردن همراه است. آروغ زدن |
| علل |
| سوزش سر دل ربطي به قلب ندارد. اين حالت به دليل برگشت اسيد از معده به مري رخ ميدهد. عضلاتي كه قسمت بالايي را ميبندند شل ميشوند و به اين ترتيب، مقداري از محتويات معده وارد مري شده و پوشش مخاطي آن را آزرده ميسازد. در اواخر حاملگي، رحم آن قدر بزرگ ميشود كه به معده فشار وارد ميآورد و باعث اين حالت ميشود. |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| پرخوري يا غذاخوردن و بلافاصله درازكشيدن سيگار كشيدن نوشيدن الكل |
| پيشگيري |
| از عوامل خطري كه در بالا ذكر شد جداً پرهيز كنيد. |
| عواقب مورد انتظار |
| اين يك مشكل ناراحتكننده اما بدون خطر است. پس از تولد بچه، اين مشكل خود به خود مرتفع ميشود مگر اين كه علت آن ربطي به حاملگي نداشته باشد. |
| عوارض احتمالي |
| ندرتاً التهاب و زخم در قسمت پاييني مري. |
| درمان |
| اصول كلي |
| از خم شدن خودداري كنيد، خصوصاً پس از غذاخوردن لباس يا كمربند تنگ به تن نكنيد. زير سر خود را بالا ببريد يا سر تخت را حدوداً 10 سانتيمتر بلند كنيد. سيگار نكشيد. |
| داروها |
| معمولاً دارويي براي اين مشكل مورد نياز نيست. حتيالامكان هيچ دارويي به هنگام حاملگي مصرف نكنيد. تا زماني كه اين علايم را ميتوانيد تحمل كنيد، سعي كنيد دست به دارو نزنيد. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري خود را حفظ كنيد. البته از انجام تمرينات شكمي كه نياز به خم شدن دارند خودداري كنيد. |
| رژيم غذايي |
| غذا را در وعدههاي بيشتر و حجم كمتر در هر وعده ميل كنيد. قبل از خواب غذا نخوريد. از غذاهاي پر ادويه پرهيز كنيد. هرگز الكل ننوشيد. از نوشيدنيهاي خيلي گرم يا سرد پرهيز كنيد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم سوزش سر دل به هنگام حاملگي را داريد. براي تشخيص قطعي به پزشك مراجعه كنيد. در صورتي كه يكي از موارد زير پس از تشخيص رخ دهند: ـ سوزش سر دل با اقدامات ساده خوب نشود. ـ سوزش سر دل در اواخر حاملگي ـ استفراغ خوني يا حاوي ذرات شبيه دانه قهوه ـ اجابت مزاج سياه رنگ يا قيري |
سرطان معده stomach cancer
| شرح بيماري |
| سرطان معده عبارت است از رشد بدون كنترل سلولهاي بدخيم در معده. افراد بالاي 40 سال را مبتلا ميكند و شيوع آن در مردان 2 برابر زنان است. متأسفانه بيشتر افراد تا مراحل پيشرفته بيماري، علامتي ندارند. |
| علايم شايع |
| مراحل اوليه: علايم مبهم سوء هاضمه مثل پري، آروغ زدن، تهوع و كماشتهايي مراحل بعدي: كاهش وزن غيرقابل توجيه بياشتهايي استفراغ خوني مدفوع سياه پري پس از خوردن مقادير اندك غذا كمخوني درد بالاي شكم توده قابل لمس در بالاي شكم (گاهي اوقات) |
| علل |
| ناشناخته، شواهد حاكي از آن هستند كه كمبود ميوهها و سبزيجات تازه ممكن است يك عامل باشد. |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| مردان بالاي 40 سال سابقه خانوادگي سرطان معده كمخوني وخيم سوءمصرف الكل گاستريت مزمن (به ويژه همراه با عفونت با هليكوباكتر پيلوري ) فقدان اسيد طبيعي معده، سابقه جراحي معده يا برداشتن جزئي از معده رژيم غذايي كه شامل بسياري از غذاهاي دودي شده، ترش شده و نمكسود شده، مقادير كم پروتئين و مقادير كم ميوههاي تازه و سبزيجات سبز و برگدار باشد. |
| پيشگيري |
| به علايم سوءهاضمه كه بيش از چند روز طول بكشند، بيتوجهي نكنيد. از يك رژيم غذايي مغذي و كاملاً متعادل استفاده كنيد. از مصرف الكل اجتناب كنيد. آزمايشهاي ساليانه غربالگري را كه توسط پزشك توصيه شده انجام دهيد. |
| عواقب مورد انتظار |
| اين بيماري در حال حاضر غيرقابل علاج تلقي ميگردد. ميزان بقاي 5 ساله حتي در صورت درمان، پايين است. پژوهشهاي علمي در مور علل و درمان آن ادامه دارند و لذا اميدواري براي درمان و علاج مؤثرتر وجود دارد. |
| عوارض احتمالي |
| خونريزي داخلي تشخيص اشتباه به عنوان زخم معده گسترش سرطان به كبد، استخوانها و ريهها |
| درمان |
| اصول كلي |
| آزمونهاي تشخيصي ميتوانند شامل بررسيهاي آزمايشگاهي خون از لحاظ كمخوني، آزمونهاي معده از لحاظ اسيد و آزمونهاي مدفوع از لحاظ خونريزي و نيز اقدامات تشخيصي جراحي نظير بيوپسي از طريق آندوسكوپي و سيتياسكن و راديوگرافي معده، مري و روده باريك باشند. در صورتي كه سرطان گسترش نيافته باشد، جراحي براي برداشتن بخشي يا تمامي معده، درمان پيشنهادي است. شيمي درماني ممكن است يك پاسخ موقتي حاصل كند. |
| داروها |
| داروهاي ضد سرطان (گاهي اوقات) مسكنها |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| در حد تحمل |
| رژيم غذايي |
| وعدههاي متعدد و كم حجمي از غذاهاي نرم ميل كنيد. سعي كنيد ميزان مصرف كالري شما، ثابت باقي بماند. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم سرطان معده را داشته باشيد. اگر پس از جراحي، سوء هاضمه ايجاد شود و در عرض چند روز به دارو پاسخ ندهد. اگر دچار علايم جديد و غير قابل توجيه شدهايد. داروهاي مورد استفاده ممكن است عوارض جانبي داشته باشند. |
سوزش سر دل Heartburn
| شرح بيماري |
| سوزش سر دل عبارت است از احساس ناراحتي در قسمت فوقاني دستگاه گوارش. سوزش سر دل (كه با نام برگشت محتويات معده به مري نيز شناخته ميشود) يك علامت است و نه يك بيماري. اين مشكل ربطي به قلب ندارد. سوزش سر دل ميتواند در هر سني رخ دهد، اما در افراد بالاي 60 سال شايعتر است. علايم آن غالباً با حمله قلبي اشتباه گرفته ميشوند. |
| علايم شايع |
| آروغ زدن يا برگشت مختصر محتويات معده به دهان، كه باعث ترش كردن ميشود. احساس سنگيني، سوزش، يا ناراحتي در قفسه سينه مشكل در بلع درد خفيف يا احساس نفخ ندرتاً استفراغ |
| علل |
| سوزش سر دل همانطور كه گفته شد ربطي به قلب ندارد. اين حالت به دليل برگشت اسيد از معده به مري رخ ميدهد. عضلاتي كه قسمت بالايي معده را ميبندند شل ميشوند و به اين ترتيب، مقداري از محتويات معده وارد مري شده و پوشش مخاطي آن را آزرده ميسازد. |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| فتق معده (قسمتي از معده به درون قفسه سينه ميرود). زخم مري استرس رژيم غذايي نامناسب؛ پرخوري چاقي سيگار كشيدن مصرف الكل مصرف داروهايي مثل آسپيرين، داروهاي مورد استفاده در آرتريت (التهاب مفصل)، يا كورتيزول |
| پيشگيري |
| سيگار نكشيد، الكل ننوشيد و پرخوري نكنيد. مقدار چربيها، غذاهاي سرخ شده، ادويهجات، قهوه، چاي، و رب گوجه فرنگي را در رژيم غذايي خود كم كنيد. بلافاصله پس از غذاخوردن خم نشويد، دراز نكشيد، يا ورزش نكنيد. لباس تنگ نپوشيد. زير سرخود را به هنگام خوابيدن بالا ببريد يا پايههاي سر تخت را حدود 15-10 سانتيمتر بالا آوريد. اگر اضافه وزن داريد، وزن خود را كم كنيد. |
| عواقب مورد انتظار |
| علايم را ميتوان با درمان كنترل نمود، اما عود اين حالت شايع است. |
| عوارض احتمالي |
| معمولاً انتظار نميرود عارضهاي رخ دهد. سوزش سر دل كه بهطور مكرر و به مدت طولاني رخ دهد ممكن است نشاندهنده ساير بيماريها مثل زخم معده يا دوازدهه باشد. اسيد معده ممكن است به مري آسيب وارد كند. |
| درمان |
| اصول كلي |
| سوزش سر دل معمولاً در عرض حدول يك ساعت پس از خوردن غذا آغاز ميشود و ممكن است تا چندين ساعت ادامه داشته باشد. معمولاً نيازي به مراقبت پزشكي نيست. خوردن ضد اسيد به هنگام بروز سوزش سر دل و رعايت نكات پيشگيري قاعدتاً باعث كنترل علايم ميشوند. |
| داروها |
| براي ناراحتي خفيف ميتوان از شربت معده (ضد اسيد) استفاده كرد. شربت معده روي مخاط مري را ميپوشاند و اسيد معده را خنثي ميسازد. دوز معمول عبارت است از يك قاشق غذاخوري يك ساعت پس از هر وعده غذايي و نيز قبل از خواب. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| با تخفيف علايم، كارهاي روزمره خود را از سر گيريد. |
| رژيم غذايي |
| از غذاها و نوشيدنيهايي كه باعث ترشح زياد اسيد ميشوند پرهيز كنيد، از جمله غذاهاي پر ادويه، قهوه، آب ميوه ترش، يا الكل. خوردن شكلات بايد كنار گذاشته شود و مصرف غذاهاي چرب نيز محدود شود. غذا را در وعدههاي بيشتر و حجم كمتر در هر وعده ميل كنيد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر بلع غذا مشكلتر شود. اگر به هنگام سوزش سر دل خون بالا آورده شود. اگر سوزش سر دل عليرغم درمانهاي خانگي ادامه يابد. در صورتي كه علايم زير همراه سوزش سر دل وجود داشته باشند، ممكن است واقعاً حمله قلبي رخ داده باشد. بنابراين كمك اورژانس بخواهيد: ـ تنگي نفس ـ تعريق ـ درد در فك، گردن و دست ـ تهوع يا استفراغ ـ احساس سرما و رطوبت |
سكسكه Hiccup
| شرح بيماري |
| سكسكه عبارت است از انقباضات ناخودآگاه و مكرر عضله ديافراگم. سكسكه يك علامت است و نه يك بيماري. در ايجاد سكسكه ديافراگم عضله بزرگ و نازكي كه قفسه سينه را از شكم جدا ميسازد و عصب فرنيك (عصبي كه ديافراگم را به مغز وصل ميكند) نقش دارند. تقريباً همه ممكن است دچار سكسكه شوند، حتي جنيني كه در رحم مادر است. |
| علايم شايع |
| يك صداي تند و سريع كه در اثر گرفتگي ديافراگم از دهان خارج ميشود. اين گرفتگي، عضلات ته گلو را به هنگام دم ميبندد. |
| علل |
| تحريك اعصابي كه عضلات تنفسي، خصوصاً ديافراگم، را تحريك ميكنند. علت سكسكه كوتاهمدت معمولاً ناشناخته است. در صورتي كه سكسكه طولانيمدت باشد يا بهطور مكرر رخ دهد، امكان دارد به علل زير ايجاد شده باشد: خوردن يا آشاميدن غذا يا نوشيدني داغ يا مواد تحريككننده بيماريهاي پرده جنب (پرده نازكي كه روي ريهها را ميپوشاند). ذاتالريه اورمي (جمع شدن مواد زايد سمي در اثر نارسايي كليه) الكلي بودن مصرف بعضي از داروها اختلالات معده، مري، روده يا لوزالعمده حاملگي تحريك مثانه هپاتيت گسترش سرطان از يك قسمت از بدن به كبد يا قسمتي از پرده جنب سابقه عمل جراحي اخير، خصوصاً جراحي روي شكم علل عاطفي |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| وجود يك بيماري كه سطح سلامت فرد را پايين آورده باشد. سابقه عمل جراحي اخير مصرف داروها، خصوصاً آنهايي كه معده را آزرده ميسازند. پربودن معده خنده شديد يا احساسات قوي تغيير در دماي محيط مصرف الكل |
| پيشگيري |
| در حال حاضر نميتوان از آن پيشگيري كرد. |
| عواقب مورد انتظار |
| سكسكه كوتاهمدت معمولاً نشاندهنده بيماري نيست. اين نوع سكسكه بهطور خود به خودي يا غالباً با درماني كه شرح آن داده خواهد شد برطرف ميشود. سكسكه مداوم فرد را مستأصل ميكند و نياز به انجام اقداماتي براي فهميدن دليل آن وجود دارد. |
| عوارض احتمالي |
| عارضهاي وجود ندارد، مگر اين كه سكسكه طولانيمدت باشد و وجود يك بيماري جدي را مطرح كند. |
| درمان |
| اصول كلي |
| روشهايي كه در اين جا ذكر ميشوند براي دورههاي كوتاهمدت سكسكه هستند. سكسكه طولانيمدت بايد تحت بررسي پزشكي قرار گيرد. يك يا تعداد بيشتري از روشهاي زير را به كار بنديد تا بهترين آنها براي شما معلوم شود. نفس خود را نگاه داريد و تا 10 بشماريد. داخل يك كيسه كاغذي تنفس كنيد. از كيسه پلاستيكي استفاده نكنيد زيرا ممكن است به سوراخ بيني بچسبد. انگشت شست خود را بين دندانها و لب بالا قرار دهيد. سپس لب بالا را با انگشت سبابه خود، درست در زير سوراخ بيني سمت راست، فشار دهيد. انگشتان سبابه خود را حدود 20 ثانيه داخل هر دو گوش فشاردهيد. يك ليوان آب را به سرعت بنوشيد. نان خشك يا يخ خرد شده قورت دهيد. زبان خود را به ملايمت بكشيد. چشمان خود را ببنديد و فشار ملايمي را به كرههاي چشم وارد كنيد. يك قاشق چايخوري شكر خشك بخوريد. |
| داروها |
| معمولاً دارويي براي اختلال مورد نياز نيست. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| محدوديتي براي آن وجود ندارد. |
| رژيم غذايي |
| رژيم خاصي توصيه نميشود. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر سكسكه بيش از 8 ساعت طول بكشد. اگر احتمال ميدهيد كه دارويي باعث سكسكه شما شده است |
زخم پپتيك (زخم دوازدهه، زخم معده) ulcer peptic
| اطلاعات اوليه |
| توضيح كلي |
| زخم پپتيك عبارت است از يك خوردگي كوچك در لوله گوارش. شايعترين نوع آن (زخم دوازدهه) در 30 سانتيمتر اول روده كوچك بعد از معده رخ ميدهد. زخم هايي كه در معده تشكيل ميشوند، زخم معده خوانده ميشوند. يك زخم مسري يا سرطاني نيست. زخمها ميتوانند تمامي سنين را مبتلا ميكنند. زخمهاي دوازدهه تقريباً هميشه خوشخيم هستند در حالي كه زخم معده ممكن است بدخيم باشند. |
| علايم شايع |
| دردي با مشخصات زير: ـ احساس سوزش، سوراخ شدن يا ساييده شدن به مدت 30 دقيقه تا 3 ساعت. درد غالباً بهصورت سوزش سردل، سوء هاضمه يا گرسنگي تعبير ميشود. ـ درد معمولاً در بالاي شكم ولي گاهي زير قفسه سينه است. ـ در برخي افراد درد بلافاصله پس از خوردن رخ ميدهد؛ در سايرين ممكن است تا ساعتها بعد ايجاد نشود. غالباً شخص را در شب از خواب بيدار ميكند. ـ درد ميآيد و ميرود. ممكن است دورههاي كوتاه بدون درد جايگزين هفتهها درد متناوب گردد. ـ درد ممكن است با نوشيدن شير، غذاخوردن، استراحت يا مصرف ضد اسيدها تسكين يابد. كاهش اشتها و وزن (در زخم دوازدهه ممكن است افزايش وزن وجود داشته باشد زيرا افراد بيشتر ميخورند تا راحتتر شوند). استفراغ مكرر مدفوع در خون كمخوني |
| علل |
| تقريباً تمامي زخمها ناشي از داروهاي ضد التهاب غيراستروييدي، عفونت با باكتري هليكوباكترپيلوري يا ترشح بيش از حد اسيد هستند، به نظر نميرسد ناشي از استرس يا اضطراب باشند. |
| عوامل افزايشدهنده خطر |
| سابقه خانوادگي زخم سيگار كشيدن سوء مصرف الكل استفاده از داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي (مثل آسپرين) خستگي يا كار بيش از حد رژيم غذايي نامناسب، وعدههاي غذايي نامنظم و نخوردن برخي وعدهها گروه خوني O (براي زخمهاي دوازدهه) |
| پيشگيري |
| در حدامكان از عوامل خطرزا بپرهيزيد. |
| عواقب مورد انتظار |
| معمولاً با تغيير شيوه زندگي و درمان طبي علاج مييابد ولي ممكن است عود كند. |
| عوارض احتمالي |
| سوراخ شدن (خوردگي زخم در طول جدار روده) همراه با عفونت يا خونريزي به داخل شكم بعد از آن. خونريزي به داخل روده تغيير بدخيمي در زخم |
| درمان |
| اصول كلي |
| آزمونهاي تشخيصي ميتوانند شامل بررسيهاي آزمايشگاهي خون و مدفوع، آندوسكوپي همراه با بيوپسي براي تشخيص هليكوباكتر پيلوري ، بررسيهاي راديوگرافيك با باريوم و گاهي بيوپسي از مخاط (براي ردكردن سرطان) باشند. بستري كردن در بيمارستان به خاطر عوارضي چون خونريزي از زخم يا سوراخ شدگي يا انسداد شديد مراقبت در منزل براي بيشتر بيماران با دارو، استراحت و تغيير شيوه زندگي. توقف مصرف آسپرين يا داروهاي ضد التهاب غيراستروييدي سيگار نكشيد. مدفوع خود را هر روز از لحاظ خونريزي بررسي كنيد. اگر مدفوع سياه باشد، سريعاً به پزشك مراجعه كنيد. جراحي براي برخي بيماران درصورت وجود درد ناگهاني شديد يا ساير علايمي كه به نفع سوراخ شدگي باشند. |
| داروها |
| آنتيبيوتيكها براي ريشه كردن عفونت هليكوباكتر پيلوري ضد اسيدها براي كمك به خنثي كردن اسيد بيش از حد معده مسدودكنندههاي 2 H يا مهاركنندههاي پمپ پروتون براي كاهش اسيد معده (ممكن است براي برخي از بيماران درمان درازمدت لازم باشد). داروهايي براي پوشانيدن ناحيه زخم |
| فعاليت |
| به محض بهبود علايم، فعاليتهاي طبيعي خود را از سر بگيريد. |
| رژيم غذايي |
| از يك رژيم غذايي متعادل شامل 3 وعده برنامهريزي شده منظم در روز استفاده كنيد. از كافئين و هر غذايي كه به نظر برسد علايم را بدتر كنند، پرهيز كنيد. |
| در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد |
| اگر شما يا عضوي از خانوادهتان علايم يك زخم را داشته باشيد. اگر استفراغي شروع شود كه خوني باشد يا نماي دانه قهوه داشته باشد. اگر مدفوع، خوني، سياه يا قيري باشد. اگر اسهال شروع شود كه ممكن است به خاطر ضد اسيدها باشد. اگر عليرغم درمان، درد شديد باشد. اگر به طور غيرطبيعي، ضعيف يا رنگ پريده باشيد |
تنگي مادرزادي پيلور (تنگي هيپرتروفيك پيلور) pyloric stenosis congenital
| شرح بيماري |
| تنگي مادرزادي پيلور (تنگي هيپرتروفيك پيلور) اختلالي در شيرخواران كه در جريان آن عضلات مدور دهانه خروجي معده بزرگ شده و موجب انسداد ميگردد. اين عارضه دريچه پيلور (مجرايي عضلاني كه غذا را از معده به سوي روده كوچك عبور ميدهد) را درگير ميسازد. اين اختلال در فرزندان اول مذكر شايعتر بوده و معمولاً در سن 5-2 هفتگي تولد شروع ميگردد ولي تا چهار ماهگي نيز ممكن است بروز كند. |
| علايم شايع |
| استفراغ راجعه پس از شير خوردن كه به تدريج شدت آن افزايش مييابد. لمس تودهاي عضلاني به اندازه يك زيتون در قسمت فوقاني شكم (گاهي) نبود درد يا تب. شيرخوار پس از استفراغ ظاهراً سرحال بوده و فقط گرسنه به نظر ميرسد. يبوست كاهش وزن و كمآبي تدريجي |
| علل |
| نوار عضلاني گرداگرد دريچه پيلور ضخيم شده و در نهايت مجراي خروجي معده را مسدود ميسازد. |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| سابقه خانوادگي تنگي پيلور |
| پيشگيري |
| در حال حاضر قابل پيشگيري نيست. |
| عواقب مورد انتظار |
| با جراحي قابل علاج است. كودك معمولاً پس از جراحي به سرعت بهبود مييابد. |
| عوارض احتمالي |
| در صورت عدم درمان، با كاهش وزن، كم آبي، شوك و در نهايت مرگ همراه است. |
| درمان |
| اصولي كلي |
| معمولاً با معاينه فيزيكي ميتوان اين اختلال را تشخيص داد ولي براي تأييد تشخيص ممكن است بررسي بلع باريم يا سونوگرافي توصيه شود. درمان با جراحي و بريدن عضله ضخيم شده (پيلوروميوتومي) انجام ميگيرد. پس از جراحي: در محل برش جراحي يك لبه سفت ظاهر ميگردد. اين نشانه التيام بوده و نياز به درماني ندارد. محل برش جراحي را چند بار در روز با ملايمت شستشو دهيد. اگر شيرخوار ناراحت به نظر ميرسد از كمپرس گرم بر روي محل برش جراحي استفاده كنيد. |
| داروها |
| تا آماده شدن شيرخوار براي جراحي از مايعات و الكتروليتهاي وريدي استفاده ميشود. پس از جراحي معمولاً دارويي نياز نيست. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| محدوديتي وجود ندارد. |
| رژيم غذايي |
| تا زمان جراحي شيرخوار ممكن است شيرخشكهاي رقيق شده با حجم كم را تحمل كند. در صورت عدم تحمل، شيرخشك از طريق لوله معده به شيرخوار خورانده ميشود. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر كودك شما دچار استفراغ مكرر است. بروز موارد زير پس از جراحي: - درد، تورم - قرمزي - خونريزي يا ترشح از محل جراحي - افزايش درجه حرارت شيرخوار تا 3/38 درجه سانتيگراد |
تنگي مري يا ازوفاژيت خورنده es ophageal str icture or corrosive esophagitis
| شرح بيماري |
| تنگي مري يا ازوفاژيت خورنده عبارت است از تنگ شدن مري بهعلت التهاب. تنگي مري باعث مشكل در بلع ميشود. ازوفاژيت خورنده عبارت است از تنگ شدن مري بهعلت آسيب شيميايي |
| علايم شايع |
| كاهش ناگهاني يا تدريجي در توانايي بلع. در صورت تدريجي بودن اين حالت، مشكل بلع ابتدا در مورد غذاهاي جامد رخ ميدهد و سپس مايعات درد در دهان و قفسه سينه پس از خوردن افزايش بزاق دهان تند شدن تنفس استفراغ، كه گاهي مخاط يا خون در آن وجود دارد. البته سرطان معده هم غالباً علايم مشابهي ايجاد ميكند. |
| علل |
| تشكيل بافت جوشگاهي در مري بهدنبال التهاب يا آسيب ناشي از: ترش كردن مزمن يا فتق معده استفاده طولانيمدت از لولههاي مخصوص تغذيه بلع اتفاقي آب قليا يا ساير مواد شيميايي خورنده توسط كودك. اين يك اورژانس است. بلع عمدي آب قليا يا ساير مواد شيميايي خورنده جهت خودكشي پرخوري رواني (معمولاً فرد پس از پرخوري خود را وادار به استفراغ ميكند) اشعهدرماني به گلو، گردن يا قفسه سينه |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| نگهداري نامناسب و بدون احتياط از مواد شيميايي خورنده مثل آب قليا، نفت چراغ، مواد پاككننده يا سفيدكننده قوي |
| پيشگيري |
| تمام مواد شيميايي را خارج از دسترس كودكان نگهداري كنيد. از استفاده طولانيمدت از لولههاي تغذيه خودداري كنيد. |
| عواقب موردانتظار |
| معمولاً با درمان خوب ميشود. با درمان منظم براي گشاد كردن تنگي، بلع را ميتوان در حالت طبيعي نگاه داشت. |
| عوارض احتمالي |
| سوءتغذيه بهعلت ناتواني در خوردن سوراخشدن مري. اين حالت ممكن است زندگي را به مخاطره افكند. |
| درمان |
| اصول كلي |
| اقدامات تشخيصي مثل آندوسكوپي (ديدن مري با يك لوله كه سر آن منبع نور قرار دارد). براي اطمينان از اينكه تنگي خوشخيم است و در اثر سرطان نيست، مقدار كمي بافت از محل تنگي برداشته ميشود تا مورد بررسي پاتولوژي قرار گيرد. همچنين امكان دارد عكسبرداري از مري بههنگام بلع باريم توصيه شود. تنگي مري بايد مرتباً (حدوداً هر ماه يك بار) با وسايل گشادكننده بزرگ و سنگين گشاد شود. اگر اين كار ادامه داده نشود، تنگي دوباره باز ميگردد و مشكل ايجاد ميكند. جراحي براي رفع تنگي، در صورتي كه ساير اقدامات با شكست مواجه شوند. اين حالت ندرتاً رخ ميدهد. |
| داروها |
| داروهاي كورتيزوني براي كاهش التهاب و كم كردن احتمال تشكيل بافت جوشگاهي آنتيبيوتيك براي پيشگيري از عفونت |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري عادي خود را تدريجاً از سرگيريد. |
| رژيم غذايي |
| پس از درمان، غذاهاي نرم يا مايعات بخوريد تا زماني كه بلع طبيعي امكانپذير شود. از خوردن غذاهاي پرادويه كه مري را آزرده ميكنند خودداري كنيد. الكل ننوشيد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم تنگي مري يا ازوفاژيت خورنده را داريد. اگر يكي از موارد زير هنگام درمان رخ دهد: ـ درد قفسه سينه ـ تب ـ ناتواني در صحبت كردن ـ احساس وجود حبابهاي هوا زير پوست ناحيه قفسه سينه |
پيكا pica
| شرح بيماري |
| پيكا ميل شديد داشتن يا خوردن مواد عجيب كه فاقد ارزش غذايياند. اين عارضه معمولاً كودكان سنين 6-1 سال و خانمهاي باردار را گرفتار ميسازد. اين اصطلاح در مورد شيرخواران زير 18 ماه كه هر چيزي را در داخل دهان خود ميگذارند به كار نميرود زيرا در اين سن اين كار طبيعي محسوب ميشود. |
| علايم شايع |
| خوردن مواد غيرغذايي نظير نشاسته، خاك رس، يخ، گچ، رنگ، مو يا سنگ ريزه درد شكم (گاهي) |
| علل |
| نياز غريزي براي جبران كمبود مواد معدني در رژيم غذايي. اين مطلب به ويژه در مورد خوردن خاك رس براي كمبود آهن صحت دارد. عوامل رواني خوب شناخته نشده مرتبط با زندگي در مكان نامطلوب، درآمد كم يا محروميتهاي رواني |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| سابقه خانوادگي پيكا تغذيه نامطلوب فقر عقبماندگي ذهني كمخوني |
| پيشگيري |
| موادي را كه كودك ميخورد از دسترس وي دور كنيد. خانههايي را كه داراي رنگ سربدار هستند مجدداً رنگ بزنيد. از تختخوابهاي قديمي با رنگ سربدار براي كودكان استفاده نكنيد. از يك رژيم غذايي متعادل مطلوب براي خود و كودكانتان استفاده كنيد. يك محيط مطلوب و داراي تمهيدات حمايتي براي كودكان در منزل طراحي كنيد. |
| عواقب مورد انتظار |
| پيكاي بارداري معمولاً پس از زايمان برطرف ميشود. ساير انواع پيكا با درمان قابل كنترل هستند. |
| عوارض احتمالي |
| مسموميت با سرب ناشي از رنگ يا گچ عفونتهاي رودهاي ناشي از انگلهاي موجود در خاك كمخوني سوءتغذيه انسداد روده |
| درمان |
| اصول كلي |
| بررسيهاي تشخيصي ممكن است شامل آزمايشهاي خون براي شناسايي كم خوني و اندازهگيري مايعات و الكتروليتها باشد. راديوگرافي شكم ممكن است توصيه گردد. امنيت محيط منزل را از نظر حذف مواد غيرغذايي كه كودك آنها را ميخورد برقرار كنيد. محيط منزل خود و نيز تعاملهاي خانوادگي را ارزيابي كنيد و اگر احساس كرديد كه آنها آن طور كه بايد باشند نيستند، درصدد راههايي براي ايجاد محيط سالمتر برآييد. در صورت لزوم با متخصص مشورت كنيد. |
| داروها |
| براي اين اختلال معمولاً دارويي نياز نيست. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| محدوديتي وجود ندارد. |
| رژيم غذايي |
| يك رژيم غذايي متعادل مطلوب براي خود برنامهريزي كنيد. مكملهاي ويتامينها و مواد معدني ممكن است لازم گردد. اگر شما براي طرحريزي وعدههاي غذايي نياز به كمك داريد، با مراكز خدمات در منزل، متخصص تغذيه يا يك پرستار خانواده مشورت نماييد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر كودك شما داراي علايم پيكا باشد. وجود علايم پيكا در بارداري عدم بهبود پيكا با وجود دو هفته درمان |
پروكتيت proctitis
| شرح بيماري |
| پروكتيت پروكتيت عبارتست از التهاب راست روده و بافتهاي اطلاف مقعد. اين عارضه نوجوانان و بزرگسالان از هر دو جنس را مبتلا ميكند ولي در مردان حدود 30 سال شايعتر است. |
| علايم شايع |
| درد مقعد احساس مداوم دفع فوري مدفوع بدون دفع واقعي مدفوع با دفع مقادير اندك ترشح خوني يا بلغمي از مقعد درد كرامپي درناحيه پايين چپ شكم تب |
| علل |
| سوزاك سيفيليس (معمولاً سيفيليس ثانويه) ويروس هرپس سيمپلكس كانديدياز ويروس پاپيلوما آميبياز عفونتهاي مقاربتي غير اختصاصي اشعه درماني |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري جنسي به صورت هم جنس بازي در مردان مصرف ملينها جراحت راست روده، داروهاي تجويز شده به صورت شياف اشعه درماني اختلالات غددي كوليت اولسرو (مراحل اوليه) يبوست مزمن سرطان راست روده آلرژي غذايي |
| پيشگيري |
| اجتناب از مقاربت مقعدي فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري جنسي ايمن. فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري جنسي غيرايمن ممكن است شما را بيشتر در معرض خطر عفونتهاي منتقله از راه جنسي قرار دهد. پيشگيري از يبوست با برقراري يك فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري گوارشي منظم. مصرف غذاهاي پرفيبرو مايعات فراوان عدم مصرف پياپي ملينها عدم مصرف غذاهايي كه به آنها حساسيت داريد. گزارش دادن بيماريهاي مقاربتي نظير سوزاك و سيفيليس به اداره بهداشت محلي جهت پيشگيري از انتشار آنها. بديهي است كه اطلاعات محرمانه نگه داشته ميشوند. |
| عواقب مورد انتظار |
| سرانجام پروكتيت بستگي به درمان علت زمينهاي آن دارد. علل عفوني معمولاً با درمان آنتيبيوتيكي قابل علاج است. در ساير موارد علايم با درمان قابل تسكين يا كنترل هستند. |
| عوارض احتمالي |
| تشكيل جوشگاه و تنگي مقعد (تنگي دائمي مقعد) كوليت اولسروي مزمن |
| درمان |
| اصول كلي |
| آزمونهاي تشخيصي ممكن است شامل بررسيهاي آزمايشگاهي، نظير: فرمول شمارش خون؛ آزمونهايي براي تشخيص سوزاك، سيفيليس، و ساير بيماريهاي مقاربتي و كشت مدفوع باشند. روشهاي تشخيصي عملي نظير پروكتوسكوپي يا سيگموييدوسكوپي ممكن است جهت رد ساير اختلالات انجام گيرد. درمان بستگي به علت زمينهاي دارد. با حمام كردن مكرر ناحيه مقعد را تميز نگه داريد. نشستن در وان آب گرم به مدت 15-10 دقيقه در هنگام نياز |
| داروها |
| شما ميتوانيد از بيحسكنندههاي موضعي بدون نسخه براي تسكين ناراحتي مقعد استفاده كنيد. آنتيبيوتيك براي عفونتهاي مقاربتي. در موارد سوزاك داروهاي تزريقي داخل عضلاني ممكن است نياز باشد. اسيكلووير در موارد عفونت هرپس سيمپلكس شيافها يا محلولهاي مقعدي استروييدي براي كاهش التهاب ناشي از ساير علل |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| محدوديتي وجود ندارد. |
| رژيم غذايي |
| مصرف غذاهاي پرفيبر مصرف حداقل هشت ليوان آب در روز عدم مصرف غذاهايي كه به آنها حساسيت داريد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم پروكتيت بوده، يا علايم پس از درمان عود كند. اگر دچار علايم جديد و غير قابل توجيه شده ايد .داروهاي تجويز شده ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند. |
پريتونيت peritonitis
| شرح بيماري |
| ريتونيت عفونت يا التهاب وخيم قسمتي از صفاق (پرده پوشاننده لوله گوارشي) يا همه آن. |
| علايم شايع |
| درد سراسر شكم يا قسمتي از آن. اين درد معمولاً به طور ناگهاني آغاز شده و به طور پيشرونده تشديد مييابد. درد ممكن است در ابتدا حالت متناوب داشته باشد و سپس حالت ثابت پيدا كند. بيمار دچار اين درد اغلب ترجيح ميدهد كه به پشت بخوابد و هيچگونه حركتي نكند زيرا حركت يا فشار به شكم باعث افزايش اين درد ميشود. درد شانه (گاهي) لرز و تب (اغلب تب بالا) منگي و ضعف تُندي ضربان قلب فشارخون پايين تهوع و استفراغ تشنگي |
| علل |
| التهاب شديد پرده صفاق كه هنگام ورود مواد خارجي به حفره شكم رخ ميدهد. اين مواد خارجي شامل باكتريها يا محتويات لوله گوارش، نظير ترشحات هضمكننده غذا، خون، غذاي ناقص هضم شده يا مدفوع ميباشد. اين مواد در پي اتفاقات زير وارد حفره شكم ميشوند: پارگي يا سوراخ شدگي هر عضو داخل شكمي، نظير آپانديسيت ملتهب، زخم گوارشي، يا ديورتيكول يا كيسه صفراوي عفوني شده آسيب به ديواره شكم مثلاً در اثر چاقو يا گلوله بيماري التهابي لگن پارگي حاملگي نابجا |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| تأخير در درمان علل ذكر شده در بالا جراحي اخير شكم مصرف كورتيكواستروييد بيماري پيشرفته كبدي |
| پيشگيري |
| درمان فوري اختلالات زمينهاي |
| عواقب مورد انتظار |
| با تشخيص و درمان زودرس معمولاً قابل علاج است. تأخير در درمان اين بيماري و بروز عوارض آن ميتواند كُشنده باشد. عاقبت اين بيماري به سن بيمار، طول مدت بيماري، علت آن و وجود هرگونه بيماري قبلي بستگي دارد. |
| عوارض احتمالي |
| شوك مسموميت خون (سپتيسمي) انسداد روده ناشي از چسبندگيهاي بعدي (نوارهاي بافت جوشگاهي تشكيل شده پس از التهاب) نارسايي كبد يا كليه |
| درمان |
| اصول كلي |
| بررسيهاي تشخيصي ممكن است شمارش گويچههاي سفيد خون براي شناسايي التهاب و شمارش گويچههاي قرمز خون براي يافتن خونريزي؛ اندازهگيري ميزان مايع و الكتروليتها؛ روشهاي جراحي تشخيصي نظير واردكردن يك سوزن باريك به داخل شكم براي به دست آوردن مايع يا ساير موارد و سيتي اسكن و راديوگرافي شكم باشد. براي درمان اين عارضه و هرگونه مشكل زمينهاي معمولاً بستري بيمار در بيمارستان ضروري است. درمان در جهت جبران كمآبي، حمايت تنفسي و تزريق خون ممكن است لازم باشد. جراحي براي ترميم آسيب يا جراحت عضو كه راه ورود مواد خارجي به داخل حفره شكم ميباشد. |
| داروها |
| آنتيبيوتيكها براي مقابله با عفونت تجويز مسكنها گاهي پس از تشخيص يا جراحي لازم ميشود. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| پس از درمان، تا برطرف شدن علايم در بستر استراحت نماييد. اگر جراحي ضرورت يابد، پس از آن به تدريج فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي طبيعي خود را از سر بگيريد. |
| رژيم غذايي |
| تا فروكش التهاب حاد از خوردن هرگونه غذا يا آشاميدني خودداري كنيد تا لوله گوارشي بتواند استراحت كند. مايعات و موادمغذي از طريق وريدي براي شما تجويز ميشود. هنگامي كه دستگاه گوارشي تحمل خوراكي را پيدا كرد ميتوانيد تغذيه دهاني را از سر بگيريد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم پريتونيت باشيد. اين وضعيت اورژانس است. تشخيص و درمان زودرس اختلال زمينهاي، نظير آپانديسيت، زخم گوارشي يا حاملگي نابجا بسيار مهم است. در صورت بروز درد شكم، زمان ارزشمند را با درمانهاي خانگي، به خصوص مصرف ميلينها، تلف نكنيد. مصرف ملينها ممكن است باعث پارگي اعضاي شكمي ملتهب گردد. بروز موارد زير در طي زمان: - يبوست - علايم عفونت جديد از قبيل تب، لرز، درد عضلاني، منگي، سردرد و درد شكمي افزايش يابنده. - اگر دچار علايم جديد و غير قابل توجيه شده ايد. داروهاي تجويزي ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند. |
پديده و بيماري رينود raynaud's disease and phenomenon
| شرح بيماري |
| پديده و بيماري رينود بيماري رينود يك اختلال اوليه دستگاه گردش خون است كه جريان خون انگشتان دست و گاهي انگشتان پا را درگير ميسازد. پديده رينود يك اختلال دستگاه گردش خون است كه بهعنوان عارضهاي از ساير بيماريها بروز ميكند. هر دو اختلال مذكور شريانهاي كوچك دست و پا را درگير ساخته و در هر دو جنس ديده ميشوند ولي در خانمهاي سنين 40-20 سال شايعترند. |
| علايم شايع |
| علايم مراحل اوليه: - رنگپريدگي انگشتان هنگام مواجهه با سرما يا استرس. پس از رنگپريدگي، حالت كبودي و سپس قرمزي انگشتان بروز ميكند. درد، كرختي و گزگز كردن با اين تغييرات رنگ همراه است. گرما اين علايم را تخفيف ميدهد. علايم مراحل پيشرفته: - عفونتهاي مزمن اطراف ناخنهاي انگشتان دست و پا - بروز زخم در نوك انگشتان بهدليل ناكافي بودن جريان خون انگشتان علايم بهتدريج در طي سالها بارز ميگردند. در مورد پديده رينود علايم ممكن است ناگهاني آغاز گردند. |
| علل |
| انقباض شريانهاي تأمينكننده خونرساني انگشتان دست و پا در اثر حساسيت بيش از حد به سرما. اين حساسيت ممكن است ناشي از عملكرد ضعيف دستگاه خودايمني باشد. |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| استرس استعمال دخانيات كه باعث اختلال در جريان خون انتهاها ميشود. آب و هواي سرد و مرطوب مشاغلي كه با كار با وسايل سنگين داراي ارتعاش شديد، نظير اره برقي يا مته بادي در ارتباطند. اسكلرودرمي، لوپوس اريتماتو يا ساير اختلالات بافت همبند بيماري برگز. بيماري قلب ناشي از بيماري ريوي مصرف برخي دارها از قبيل تركيبات ارگوت، داروهاي ضدپرفشاري خون، مسدودكنندههاي گيرنده آلفا و بتا آدرنرژيك و مسدودكنندههاي كانال كلسيم |
| پيشگيري |
| از استعمال دخانيات پرهيز كنيد. تنباكو باعث شعلهور شدن اين اخلال ميگردد. اين بيماري در بين افراد غيرسيگاري نادر است. اقدام براي درمان طبي بيماريهاي ذكرشده بهعنوان علت بيماري از تماس با دود سيگار افراد ديگر نيز اجتناب كنيد. |
| عواقب موردانتظار |
| بيشتر افراد خود را بهخوبي با اين بيماري وفق داده و در صورت عدم بروز عوارض، طول عمر طبيعي خواهند داشت. حدوداً در نيمي از بيماران، بيماري پس از چند سال بهبود يافته يا بهكلي برطرف ميشود. پديده رينود در صورت قابل علاج بودن علت زمينهاي آن، علاجپذير است. |
| عوارض احتمالي |
| ضعف و كرختي دايمي انگشتان دست و پا قانقاريا و قطع انگشتان (تنها در موارد خيلي شديد بيماري) پديده رينود ممكن است بهسمت بيماري رينود پيشرفت نمايد. |
| درمان |
| اصول كلي |
| - بررسيهاي تشخيصي ممكن است شامل آزمايشهاي خون، راديوگرافي دستها و پاها، آزمون مواجهه با سرما (قرار دادن دستها در آب با دماي 15-10 درجه سانتيگراد) - ترك استعمال دخانيات. با اين كار علايم بهبود مييابند. - خودداري از تماس با سرما به هر شكل، استفاده از دستكش هنگام كار در فضاي باز يا هنگام كار با يخ يا غذاهاي منجمد - استفاده از كفشهاي مناسب و جورابهاي پشمي - دوري از موقعيتهاي استرسزا - در صورت نقل مكان به يك نقطه آب و هوايي گرم براي زندگي - تمرينهاي بازخورد زيستي جهت يادگيري طرز بالا بردن درجه حرارت پوست ممكن است كمككننده باشد. - جراحي بر روي اعصاب سمپاتيك عضو درگير در موارد شديد بيماري |
| داروها |
| داروهاي گشادكننده عروق بهمنظور باز كردن شريانهاي كوچك و بهبود خونرساني آنها داروهاي آرامبخش بهمنظور كاهش استرس |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| محدوديتي وجود ندارد، مگر در ارتباط با پرهيز از سرما. در هنگام شركت در ورزشهاي فعال از سرد شدن بدن جلوگيري كنيد. |
| رژيم غذايي |
| رژيم خاصي نياز نيست. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم بيماري يا پديده رينود باشيد. تشديد ناراحتي با وجود درمان ظاهر شدن زخمهاي غيرالتياميابنده بر روي انگشتان دست يا پا |
حصبه (تب رودهاي) typhoid fever
| اطلاعات اوليه |
| توضيح كلي |
| حصبه عبارت است از عفونت باكتريايي دستگاه گوارش. ميتواند تمامي سنين را مبتلا كند ولي شيرخواران و افراد بالاي 60 سال معمولاً دچار موارد شديدتري ميگردند. |
| علايم شايع |
| اسهال. در موارد خفيف تنها ممكن است 3-2 بار اجابت مزاج شل در روز وجود داشته باشد. در موارد شديد ممكن است هر 15-10 دقيقه اسهال آبكي رخ دهد. استفراغ تب سردرد دردهاي عضلاني بثور پوستي قرمز رنگ روي شكم كرامپهاي شكمي (گاهي) خون در مدفوع (گاهي) يك حمله نسبتاً خفيف ممكن است با اسهال استفراغ ساده اشتباه شود. |
| علل |
| عفونت با سالمونلاتيفي كه يك باكتري است كه در حيوانات مبتلا به عفونت يافت ميشود و با گوشت يا شير آلوده به انسانها منتقل ميگردد. پختن كامل ميكروبها را ميكشد. عفونت ميتواند به وسيله افراد بيمار يا حاملين غير بيماري كه پس از اجابت مزاج بدون شستن دقيق دستها به غذا دست ميزنند، نيز منتقل گردد. |
| عوامل افزايشدهنده خطر |
| بيماري كه مقاومت را كاهش داده باشد. شرايط سكونت شلوغ يا غير بهداشتي مسافرت به كشورهاي استوايي |
| پيشگيري |
| براي مسافرت به كشورهايي كه حصبه وجود دارد، واكسيناسيون براي تيفوئيد (تزريقي يا نوع خوراكي) در در نظر بگيريد. در طول مسافرت در مناطق استوايي، از آب، شير، سالاد و سبزيجات خام، ميوههاي پوست نكنده و محصولات لبني پرهيز كنيد. از مرغ و خروس و محصولات آنها كه به مدت طولاني خارج از يخچال مانده باشند، بپرهيزيد. بعد از اجابت مزاج و پيش از دست زدن به غذا دستهاي خود را بشوييد. |
| عواقب مورد انتظار |
| با درمان معمولاً ظرف 3-2 هفته قابل علاج است. بدون درمان ميتواند كشنده باشد. |
| عوارض احتمالي |
| كمآبي بدن سوراخ شدن رودهها خونريزي يا آبسه گوارشي پنوموني عفونت استخوان نارسايي احتقاني قلب هپاتيت |
| درمان |
| اصول كلي |
| تشخيص با بررسي آزمايشگاهي خون صورت ميگيرد. بستري در بيمارستان براي موارد شديد، سايرين ميتوانند در منزل معالجه شوند. افراد بيمار را جدا كنيد و از آنها بخواهيد از كمدهاي كنار تخت يا حمام استفاده كنند. از يك پوشش گرمكننده يا بطري آبگرم براي تسكين كرامپهاي شكمي استفاده كنيد. دستها را به دقت و بيشتر مواقع بشوييد. بيماران را مرتباً در بستر بچرخانيد. از پارچههاي ولرم براي كشاله ران و زير بغل براي كاهش تب استفاده كنيد، آسپرين يا استامينوفن نخوريد؛ هر دوي آنها لوله گوارش را تحريك ميكنند. از مسهل استفاده نكنيد. |
| داروها |
| آنتي بيوتيكها تجويز خواهند شد. براي موارد شديد گلوكوكورتيكوييدها علاوه بر آنتيبيوتيكها تجويز خواهند شد. |
| فعاليت |
| حداقل 3 روز پس از محو علايم استراحت در بستر ضروري است. براي پيشگيري از تشكيل لختههاي خوني وريد عمقي، پاها را بايد غالباً در بستر خم كرد. |
| رژيم غذايي |
| در طول مرحله اسهال يك رژيم غذايي كاملاً مايع لازم است. سپس يك رژيم غذايي پركالري و كاملاً متعادل لازم است. مكملهاي ويتاميني و معدني ممكن است كمككننده باشند. |
| در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم حصبه را داشته باشيد. ـ تب ـ گلودرد ـ سرفه شديد يا سرفه خوني ـ تنگي نفس ـ درد يا تورم شديد شكم ـ خونريزي از مقعد ـ درد در ساق يا ران ـ سردرد، گوشدرد يا تورم مفاصل |
بیاشتهایی عصبی anorexia nervosa
شرح بیماری
بیاشتهایی عصبی عبارت است از یک اختلال روانی که طی آن بیمار علیرغم گرسنگی، از خوردن غذا به حد کافی امتناع میکند و به قدری وزن کم میکند که لاغر و نحیف میشود. این بیماری معمولاً به دنبال رژیم گرفتن عادی برای کاهش وزن آغاز میشود. فرد بیمار بسیار کم غذا میخورد و از توقف رژیم لاغری پس از وزن کمکردن خودداری میکند. دریافت ذهنی و تصور فرد از بدن خود دچار اشکال میشود به طوری که علیرغم لاغری زیاد، هنوز فکر میکند که چاق است.علایم شایع
کاهش وزن به میزان حداقل 15% وزن بدن بدون اینکه بیماری جسمانی وجود داشت باشد.انرژی فردی، علیرغم تحلیل رفتن بدن، در حد خوب است.
- ترس زیاد از چاقی
- افسردگی
- بیاشتهایی
- یبوست
- عدم تحمل به سرما
- امتناع از حفظ حداقل استاندارد وزن برحسب سن و قد
- اشکال در برداشت ذهنی از شکل بدن. بیمار علیرغم لاغری زیاد هنوز فکر میکند که چاق است.
- توقف قاعدگی
علل
ناشناخته است. علل احتمالی عبارتند از تعارضات خانوادگی و داخلی (تعارضات جنسی)؛ ترس مرضگونه از اضافه وزن؛ فراگیر شدن لاغری به عنوان مد روز و مظهر زیبایی؛ به عنوان یکی از علایم افسردگی یا اختلال شخصیت.عوامل تشدید کننده بیماری
- فشار دوستان و همسالان یا فشار اجتماعی برای لاغر بودن
- سابقه اضافه وزن مختصر
- شخصیت تکامل طلب، وسواسی، یا پیروزی خواه
- استرس روانی
- مشاغل خاص، مثل ورزشکاران، رقاصان باله، سرگمکنندگان، یا مانکنها
پیشگیری
با مشکلات شخصی یه طور منطقی برخورد کنید. سعی کنید با کمک مشاوران، درمانگران، خانواده و دوستان، مشکلات را برطرف کنید یا با آنها کنار بیایید.عواقب مورد انتظار
در صورتی که بیمار خود به وجود اختلال عاطفی واقف شود، کمک بخواهد، و همکاری خوبی در طی درمان داشته باشد، این وضعیت قابل درمان است.بدون درمان، این وضعیت میتواند باعث ناتوانی دایم یا حتی مرگ شود. بیماران دچار بیاشتهایی عصبی زیاد دست به خودکشی میزنند زیرا عزتنفسشان پایین است.
درمان ممکن است چندین سال ادامه یابد. عود بیماری شایع است، به خصوصی زمانی که فرد تحت استرس قرار بگیرد.
عوارض احتمالی
بیاشتهایی عصبی مزمن، ناشی از مقاومت بیمار در برابر درماناختلالات الکترولیتی یا نامنظمی ضربان قلب، که ممکن است زندگی فرد را به مخاطره افکند.
- پوکی استخوان
- خودکشی
درمان
اصول کلی
هدف درمان این است که بیمار مجدداً الگوی مناسب غذاخوردن را سرلوحه قرار دهد تا وزن وی به حالت طبیعی باز گردد. بیمار میتواند با تمرینات مخصوص برای تغییر رفتار زیرنظر متخصص، به این مهم دست یابد.داروها
انواع داروهای مورد استفاده در روانپزشکی مقداری موثر هستند، اما هیچ داروی مشخصی وجود ندارد که تأثیر آن بر این بیماری قطعی باشد.فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری هیچ محدویتی بر آن وجود ندارد، اما توصیه میشود که از فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری بدنی زیاد یا ورزشی وسواس گونه برای کم کردن وزن خودداری شود.
رژیم غذایی
- جهت درمان یک رژیم غذایی درمانی برای بیمار تنظیم خواهد شد.
- امکان دارد مکملهای ویتامینی یا مواد معدنی تجویز شوند.
درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
- اگر علایم تهدیدکننده زندگی پدیدار شوند، از جمله تند و نامنظم شدن ضربان قلب، درد قفسه صدری، یا از دست دادن هوشیاری. سریعاً تماس گرفته شود. این یک موقعیت اورژانس است!
- اگر شما دارای علایم بیاشتهایی عصبی هستید یا این علایم را در یکی از اعضای خانواده مشاهده کردهاید.
- اگر علیرغم درمان، کاهش وزن ادامه پیدا کند.
بيماري كرون Crohn's disease
| شرح بيماري |
| بيماري كرون عبارت است از يك بيماري التهابي ايلئوم (قسمت پاييني روده كوچك)، روده بزرگ و ساير نقاط دستگاه گوارش؛ و نيز التهاب گرههاي لنفاوي و پرده پوشاننده رودهها. |
| علايم شايع |
| درد شكمي همراه با دل پيچه خصوصاً پس از غذا. درد گاهي در قسمت پاييني شكم در سمت راست است كه با آپانديسيت ممكن است اشتباه شود. كاهش اشتها و وزن حساس بودن شكم به هنگام لمس؛ وجود توده شكمي كه شايد لمس شود. گاهي اجابت مزاج خون آلود عقبماندگي رشد در كودكان |
| علل |
| ناشناخته هستند. اين بيماري ميتواند با بروز عفونت باكتريايي تشديد شود. |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| سابقه آلرژي غذايي سابقه خانوادگي بيماري كرون شايد سيگار كشيدن هم يكي از عوامل خطر باشد. |
| پيشگيري |
| در حال حاضر نميتوان از آن پيشگيري به عمل آورد. |
| عواقب مورد انتظار |
| حملات معمولاً در اوايل 20 سالگي آغاز ميشوند و ممكن است براي سالها ادامه يابند. فواصل بين حملات از چند ماه تا چند سال متغير است. گاهي علايم فقط تنها يك يا دو بار بروز ميكنند و بعد از آن بيماري ناپديد ميشود. اگر براي درمان شما به جراحي نياز پيدا شود، اين كار ممكن است وضعيت شما را بهبود ببخشد و پيشرفت بيماري را براي سالها به تعويق اندازد. اما بايد توجه داشته باشيد كه عليرغم انجام جراحي، عود بيماري شايع است. اكثريت بيماران داراي يك زندگي طبيعي با كار، درآمد، بچه، و فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري كامل هستند؛ اما در كل، طول عمر كم ميشود. |
| عوارض احتمالي |
| پيدايش فيستول (مسير ارتباطي) بين روده و مثانه افزايش استعداد ابتلا به سرطان ايلئوم درد و التهاب مفاصل؛ التهاب چشم انسداد روده سوراخ شدن روده ملتهب خونريزي و كمخوني آبسه اطراف راست روده كمبود ويتامين ب12 اختلالات كليوي سوءتغذيه |
| درمان |
| اصول كلي |
| - امكان دارد اقدامات تشخيصي شامل موارد زير باشد: سيگموئيدوسكوپي يا كولونوسكوپي (اولي عبارت است از ديدن راست روده و قسمت پاييني روده بزرگ از داخل با وسيلهاي مخصوص كه سر آن منبع نور قرار دارد، و دومي عبارت است از ديدن داخل روده بزرگ با يك وسيله فيبرواپتيك انعطافپذير كه سر آن منبع نور قرار دارد)؛ عكسبرداري از روده كوچك و بزرگ با اشعه ايكس - درمان با هدف بهبود علايم صورت ميگيرد. - براي تخفيف علايم ميتوان از گرما استفاده كرد. براي اين كار گذاشتن بالشتكهاي گرمكننده يا كمپرس گرم روي شكم مناسب است. - حمام آب گرم نيز ميتواند به كم كردن ناراحتي كمك كند. - مراقب خونريزي به هنگام اجابت مزاج باشيد. - هرگونه نمونه مشكوك را براي بررسي به آزمايشگاه ببريد. - گاهي جراحي (ايلئوستومي) براي در آوردن ناحيه ملتهب روده انجام ميگيرد، اما درمان غيرجراحي ارجحيت دارد. |
| داروها |
| داروهاي ضددرد داروهاي ضداسهال مكملهاي ويتاميني داروهاي ضدالتهاب و سركوبكننده ايمني آنتيبيوتيكها براي مبارزه با عفونت استروييد در موارد حاد |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| به هنگام حمله حاد بيماري، روي تحت يا صندلي استراحت كنيد. تنها براي توالت، حمام، يا خوردن از جا برخيزيد. به هنگام فواصل بين حملات، فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي خود را تا حدامكان از سر گيريد. |
| رژيم غذايي |
| معمولاً محدوديتي براي آن وجود ندارد. كاهش مقدار چربي در رژيم غذايي ممكن است كمككننده باشد. اگر آلرژي احتمالي به مواد غذايي داريد، شير، گندم، تخم مرغ، آجيل و ساير غذاهاي مشكوك را از رژيم غذايي حذف كنيد. هر كدام، خصوصاً شير، را براي مدت كوتاهي نخوريد، سپس پس از چند هفته مجدداً آن را امتحان كنيد. اگر مشكل اسهال داريد، مقدار فيبر غذايي را كاهش دهيد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم بيماري كرون را داريد. اگر اجابت مزاج شما سياه و قيري است يا در آن خون وجود دارد. اگر شكم شما متورم شده است. اگر درجه حرارت بدن بالاي 3/38 درجه سانتيگراد برود. |
بيماري سيلياك celiac disease
| اطلاعات اوليه |
| توضيح كلي |
| بيماري سلياك عبارت است از يك بيماري آلرژيك در روده كوچك، كه توسط گلوتن (يك نوع پروتئين كه در اغلب غلات وجود دارد) ايجاد ميشود. در اين بيماري، روده كوچك نميتواند مواد مغذي را به خوبي جذب كند. اغلب موارد بيماري سلياك، ارثي هستند. بيماري سلياك مسري يا سرطاني نيست. اين بيماري معمولاً به هنگام دوران شيرخوارگي يا اوايل كودكي (دو هفتگي تا يك سالگي) آغاز ميشود. امكان دارد علايم هنگامي ظاهر شوند كه كودك اول بار شروع به خوردن غذاهاي حاوي گلوتن ميكند. در بزرگسالان، علايم ممكن است به تدريج و در عرض چند ماه يا حتي چند سال پديدار شوند. |
| علايم شايع |
| كاهش وزن يا آهسته شدن روند وزن گرفتن يك شيرخوار بعد از اضافه كردن غلات به رژيم غذايي بياشتهايي مدفوع شل، كم رنگ، حجيم و بدبو؛ دفع گاز زياد تورم شكم؛ درد شكم ظاهر عمومي نشاندهنده نرسيدن مواد مغذي به حد كافي زخم دهاني كمخوني يا كمبود ويتامين، همراه با خستگي، رنگ پريدگي، بثورات پوستي، يا درد استخوان قوس برداشتن مختصر پاها (پا پرانتزي) در كودكان خستگي مبهم، از نفس افتادن زودهنگام تورم پاها |
| علل |
| بيماري سلياك يك بيماري مادرزادي است كه به علت عدم تحمل به گلوتن ايجاد ميشود. گلوتن پروتئيني است كه در اغلب غلات وجود دارد. |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| سابقه خانوادگي بيماري سلياك حاملگي ساير آلرژيها |
| پيشگيري |
| در حال حاضر نميتوان از آن پيشگيري به عمل آورد. |
| عواقب مورد انتظار |
| با رعايت يك رژيم سفت و سخت فاقد گلوتن، ميتوان انتظار يك زندگي طبيعي را در اغلب بيماران داشت. روند بهبود در عرض 3-2 هفته آغاز ميشود. |
| عوارض احتمالي |
| در موارد نادر، حذف گلوتن از رژيم غذايي با بهبودي سريع همراه نخواهد بود. |
| درمان |
| اصول كلي |
| تشخيص قطعي با نمونهبرداري مسجل ميشود. براي اين كار، نمونه بافتي كوچكي از روده كوچك برداشته ميشود. امكان دارد سه بار نمونهبرداري انجام شود. يك بار زماني كه گلوتن در رژيم غذايي وجود دارد، يك بار زماني كه گلوتن از رژيم غذايي حذف شده است، و دفعه سوم زماني كه دوباره گلوتن در رژيم غذايي گنجانده ميشود. تنها انتخاب درماني، حذف كردن گلوتن از رژيم غذايي است. |
| داروها |
| آهن و اسيدفوليك براي كمخوني كلسيم و مكملهاي ويتاميني در صورت كمبود امكان دارد داروهاي كورتيزوني خوراكي براي كاهش پاسخ التهابي بدن در موارد حمله شديد بيماري تجويز شوند. |
| فعاليت |
| هيچ محدوديتي براي آن وجود ندارد. |
| رژيم غذايي |
| رژيم غذايي فاقد گلوتن. حذف كامل گلوتن از رژيم غذايي دشوار است. بنابراين در مدتي كه با رژيم جديد به تدريج خو ميگيريد صبر پيشه كنيد. برنامهريزي رژيم غذايي با كمك متخصص تغذيه انجام ميپذيرد. |
| در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد |
| اگر شما يا كودكتان علايم بيماري سلياك را داريد. اگر علايم در عرض 3 هفته پس از آغاز رژيم فاقد گلوتن برطرف نشده باشند. اگر كودك دوباره وزن از دست رفته را به دست نياورد يا رشد و نمو مناسبي مطابق انتظار نداشته باشد. اگر تب به علايم اضافه شود |
بيماري سيلياك celiac disease
| اطلاعات اوليه |
| توضيح كلي |
| بيماري سلياك عبارت است از يك بيماري آلرژيك در روده كوچك، كه توسط گلوتن (يك نوع پروتئين كه در اغلب غلات وجود دارد) ايجاد ميشود. در اين بيماري، روده كوچك نميتواند مواد مغذي را به خوبي جذب كند. اغلب موارد بيماري سلياك، ارثي هستند. بيماري سلياك مسري يا سرطاني نيست. اين بيماري معمولاً به هنگام دوران شيرخوارگي يا اوايل كودكي (دو هفتگي تا يك سالگي) آغاز ميشود. امكان دارد علايم هنگامي ظاهر شوند كه كودك اول بار شروع به خوردن غذاهاي حاوي گلوتن ميكند. در بزرگسالان، علايم ممكن است به تدريج و در عرض چند ماه يا حتي چند سال پديدار شوند. |
| علايم شايع |
| كاهش وزن يا آهسته شدن روند وزن گرفتن يك شيرخوار بعد از اضافه كردن غلات به رژيم غذايي بياشتهايي مدفوع شل، كم رنگ، حجيم و بدبو؛ دفع گاز زياد تورم شكم؛ درد شكم ظاهر عمومي نشاندهنده نرسيدن مواد مغذي به حد كافي زخم دهاني كمخوني يا كمبود ويتامين، همراه با خستگي، رنگ پريدگي، بثورات پوستي، يا درد استخوان قوس برداشتن مختصر پاها (پا پرانتزي) در كودكان خستگي مبهم، از نفس افتادن زودهنگام تورم پاها |
| علل |
| بيماري سلياك يك بيماري مادرزادي است كه به علت عدم تحمل به گلوتن ايجاد ميشود. گلوتن پروتئيني است كه در اغلب غلات وجود دارد. |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| سابقه خانوادگي بيماري سلياك حاملگي ساير آلرژيها |
| پيشگيري |
| در حال حاضر نميتوان از آن پيشگيري به عمل آورد. |
| عواقب مورد انتظار |
| با رعايت يك رژيم سفت و سخت فاقد گلوتن، ميتوان انتظار يك زندگي طبيعي را در اغلب بيماران داشت. روند بهبود در عرض 3-2 هفته آغاز ميشود. |
| عوارض احتمالي |
| در موارد نادر، حذف گلوتن از رژيم غذايي با بهبودي سريع همراه نخواهد بود. |
| درمان |
| اصول كلي |
| تشخيص قطعي با نمونهبرداري مسجل ميشود. براي اين كار، نمونه بافتي كوچكي از روده كوچك برداشته ميشود. امكان دارد سه بار نمونهبرداري انجام شود. يك بار زماني كه گلوتن در رژيم غذايي وجود دارد، يك بار زماني كه گلوتن از رژيم غذايي حذف شده است، و دفعه سوم زماني كه دوباره گلوتن در رژيم غذايي گنجانده ميشود. تنها انتخاب درماني، حذف كردن گلوتن از رژيم غذايي است. |
| داروها |
| آهن و اسيدفوليك براي كمخوني كلسيم و مكملهاي ويتاميني در صورت كمبود امكان دارد داروهاي كورتيزوني خوراكي براي كاهش پاسخ التهابي بدن در موارد حمله شديد بيماري تجويز شوند. |
| فعاليت |
| هيچ محدوديتي براي آن وجود ندارد. |
| رژيم غذايي |
| رژيم غذايي فاقد گلوتن. حذف كامل گلوتن از رژيم غذايي دشوار است. بنابراين در مدتي كه با رژيم جديد به تدريج خو ميگيريد صبر پيشه كنيد. برنامهريزي رژيم غذايي با كمك متخصص تغذيه انجام ميپذيرد. |
| در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد |
| اگر شما يا كودكتان علايم بيماري سلياك را داريد. اگر علايم در عرض 3 هفته پس از آغاز رژيم فاقد گلوتن برطرف نشده باشند. اگر كودك دوباره وزن از دست رفته را به دست نياورد يا رشد و نمو مناسبي مطابق انتظار نداشته باشد. اگر تب به علايم اضافه شود |
بوتوليسم botulism
| اطلاعات اوليه |
| توضيح كلي |
| بوتوليسم عبارت است از يك نوع مسموميت غذايي جدي ولي غير مسري كه معمولاً در اثر خوردن غذاي آلوده به سمي كه شديداً دستگاه عصبي را متأثر ميسازد، رخ ميدهد. مسموميت با اين سم به دو شكل ديگر نيز به وجود ميآيد، بوتوليسم ناشي از زخم، و بوتوليسم شيرخواران. بوتوليسم اصولاً دستگاه عصبي مركزي و دستگاه عضلاني را تحت تأثير قرار ميدهد. |
| علايم شايع |
| علايم زير معمولاً 36-18 ساعت پس از خوردن غذاي آلوده رخ ميدهند: تار شدن ديد، يا دو تا ديدن افتادن پلكهاي چشم خشك شدن دهان خورده خورده صحبت كردن مشكل در قورت دادن غذا يا مايعات استفراغ و اسهال ضعف دستها يا پاها، كه نهايتاً ممكن است به فلج نيز بيانجامد. تب وجود ندارد. تواناييهاي ذهني دچار اختلال نميشوند. علايم زير در شيرخواران رخ ميدهند: يبوست شديد گريه ضعيف ناتواني در مكيدن پستان مادر |
| علل |
| عفونت غذاها (عمدتاً كنسروي) با باكتري كلستريديوم بوتولينوم. اين باكتري در غذاي آلوده يا خوب پخته نشده رشد ميكند. با رشد اين باكتري در غذا، سم قدرتمندي توليد و ترشح ميشود كه توانايي جذب از دستگاه گوارش و گسترش به دستگاه عصبي مركزي را دارد. غذاهايي كه با احتمال بيشتري ممكن است باعث بوتوليسم شوند عبارتند از: سبزيجات و ميوههايي كه در خانه كنسرو ميشوند، ماهي، گوشت، سوسيس خوب پخته نشده، گوشت دوده داده و محصولات لبني در شيرخواران زير يك سال، عسل خام يا ساير غذاهاي پخته نشده ممكن است باعث بوتوليسم شوند. اين باكتري امكان دارد زخم را نيز آلوده سازد و سم ترشح كند. |
| عوامل افزايشدهنده خطر |
| شيرخواران كنسروهاي خانگي. به خصوص بايد مراقب باقلا و لوبياي سبز بود. |
| پيشگيري |
| اگر قسمتي از قوطي كنسرو بيرون زده است، يا اينكه محتويات آن رنگ يا بوي عجيبي دارند، اصلاً لب به آن نزنيد. هيچگاه غذايي كه قطعاً مشخص نيست خوب پخته يا كنسرو شده است را نخوريد. هيچگاه به شيرخواران غذاي حاوي عسل يا شربتهاي ضد سرفه ندهيد. جوشاندن غذا ميتواند از بوتوليسم پيشگيري كند، اما بهتر است اطلاعات خود را در مورد جزئيات كنسرو كردن و پختن غذا به طريقه بيخطر، افزايش دهيد. اگر مشكوك به بوتوليسم هستيد، با مركز بهداشت نزديك محل خود تماس بگيريد. در صورت قطعي شدن مسأله، بايد از طريق رسانهها اطلاعرساني كرد و غذاهاي آلوده را نيز از مغازهها جمعآوري نمود. |
| عواقب مورد انتظار |
| با اقدام فوري، پيامد بيماري خوب است. هر چه قدر مقدار سم ورودي بيشتر باشد، علايم زودتر آغاز ميشوند و وضعيت بيمار نيز خطرناكتر خواهد بود. ميزان كلي مرگومير 25%-10% است. |
| عوارض احتمالي |
| عفونت ريوي در اثر عدم توانايي در بلع مناسب غذا و ورد آن به ريهها نارسايي ريوي ناشي از ضعف عضلات تنفسي مرگ |
| درمان |
| اصول كلي |
| بستري كردن بيمار جهت انجام مراقبتهاي ويژه. امكان دارد بيمار به تهويه مكانيكي نياز پيدا كند. اگر تنها چند ساعت از خوردن غذاي مسموم گذشته باشد، بيمار را وادار به استفراغ كنيد. اگر مشكوك به بوتوليسم هستيد، در صورت امكان مقداري از غذاي آلوده را براي بررسي آزمايشگاهي در داخل يخچال نگهداري كنيد. |
| داروها |
| تزريق سرم ضد سم بوتوليسم جلوي بدتر شدن بيماري را ميگيرد. سرم ضد سم از سرم اسب مشتق ميشود، كه عليرغم اينكه زندگي فرد را ممكن است نجات دهد، اثرات جانبي جدي دارد. |
| فعاليت |
| به هنگام بستري بودن در بيمارستان، استراحت در تخت لازم است. پس از درمان، فعاليتهاي عادي را تدريجاً از سر گيريد. |
| رژيم غذايي |
| معمولاً تزريق مايعات و تغذيه داخل وريدي به هنگام بستري شدن بيمار لازم است، زيرا بيمار در بلع مشكل دارد. پس از درمان، رژيم غذايي خاصي توصيه نميشود. |
| در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم بوتوليسم را داريد. در اين حالت بلافاصله آمبولانس خبر كنيد. اين يك وضعيت اورژانس است. اگر ضعف، تاري ديد يا خورده خورده صحبت كردن، دوباره ظاهر شوند. بازگشت اين علايم ممكن است نشاندهنده نياز به درمان بيشتر باشد |
بيماري ديورتيكولي Diverticular disease
| شرح بيماري |
| بيماري ديورتيكولي ديورتيكولوز يا همان بيماري ديورتيكولي عبارت است از وجود بيرونزدگيهاي كوچك كيسه مانند (ديورتيكول) در ديواره روده بزرگ. وجود اين ديورتيكولها ممكن است علامتي به همراه نداشته باشد. ديورتيكوليت نيز يعني التهاب ديورتيكول. ديورتيكولوز مسري يا سرطاني نيست. در 40%ـ30% افراد بالاي 50 سال اين ديورتيكولها وجود دارند. با گذشت هر دهه از زندگي به تعداد آنها افزوده ميشود. |
| علايم شايع |
| علايم ديورتيكولوز: معمولاً بدون علامت است. دل پيچه يا حساسيت به لمس در طرف چپ شكم، كه با دفع گاز يا اجابت مزاج بهبود مييابد. گاهي در مدفوع خون قرمز روشن وجود دارد. ديورتيكولهاي غيرعفوني گاهي خونريزي ميكنند و گاهي يبوست. علايم ديورتيكوليت: درد شكمي همراه دلپيچه به صورت متناوب كه پس از مدتي دايمي ميشود. امكان دارد درد از همان اول ناتوانكننده باشد يا شايد تا چندين روز ناتوان كننده نباشد. تب تهوع حساسيت به لمس در همان قسمتي كه ديورتيكول در روده بزرگ وجود دارد. |
| علل |
| ناشناخته هستند، اما تا حدي ارثي است. شواهد تازه ارايه شده نشان ميدهند كه رژيم غذايي كم حجم حاوي مواد غذايي فرآوري و پالايش شده (غذاهاي فرنگي) شايد در تشكيل ديورتيكول موثر باشد. به علت كم حجم بودن غذا، در قسمت سيگموييد روده بزرگ اسپاسم ايجاد ميشود و فشار داخل اين قسمت از رود بزرگ بالا ميرود. سرانجام به علت وارد آمدن فشار زياد، بافت پوششي داخل روده بزرگ به شكل كيسههايي كوچك از ديواره روده بزرگ بيرون ميزند. |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| رژيم غذايي نامناسب كه فيبر غذايي كمي دارد. سابقه خانوادگي ديورتيكولوز بيماري رگهاي قلب يا بيماري كيسه صفرا سن بالاي 50 سال چاقي |
| پيشگيري |
| در حال حاضر نميتوان از آن پيشگيري به عمل آورد، اما خطر را ميتوان با رعايت موارد زير كم كرد: خوردن غذايي پر فيبر در تمام طول زندگي نوشيدن مايعات زياد زور نزدن به هنگام اجابت مزاج حفظ آمادگي قلبي ـ عروقي مناسب. اين بيماري ممكن است با اختلات عروقي ارتباط داشته باشد. |
| عواقب مورد انتظار |
| با شناسايي زودهنگام و درمان عوارض، سرانجام بيماري خوب است. ديورتيكولوز تنها زماني خطرناك به شمار ميرود كه عفوني شود يا خونريزي داشته باشد. ديورتيكوليت نيز با جراحي قابل معالجه است. |
| عوارض احتمالي |
| اگر ديورتيكولها عفوني شوند، ممكن است شديداً خونريزي كنند يا سوراخ شده و به بروز پريتونيت (عفونت و التهاب پرده صفاق، پرده پوشاننده سطح داخل شكم و احشاء)بيانجامند. |
| درمان |
| اصول كلي |
| - اقدامات تشخيصي ممكن است شامل موارد زير باشند: عكسبرداري به كمك اشعه ايكس و تنقيه باريم، از قسمت پاييني لولهگوارش؛ سيگموييدوسكپي (روش براي بررسي راست روده و قسمت پايني روده بزرگ با يك وسيله كه سر آن منبع نور قرار دارد). - اگر علامتي وجود نداشته باشد، درمان معمولاً ضرورتي ندارد. در موارد خفيف، تغيير در رژيم غذايي و استفاده از نرمكننده مدفوع ممكن است كافي باشد. در موارد شديدتر، ممكن است نياز به استراحت در رختخواب، دارو، و جراحي باشد. - سعي كنيد كه هر روز سر يك ساعت معين اجابت مزاج داشته باشيد. حداقل 10 دقيقه صبر كنيد و زور نزنيد. - اجابت مزاج را روزانه از نظر خونريزي كنترل كنيد. اگر اجابت مزاج سياه است نمونهاي را براي آزمايش ببريد. - براي رفع درد و اسپاسم خفيف، يك صفحه گرمكننده را روي شكم قرار دهيد. - بستري شدن در بيمارستان تنها به هنگام بروز عوارض - در صورت عفوني شدن ديورتيكول يا خونريزي شديد از آن، عمل جراحي براي برداشتن قسمتي از روده بزرگ انجام خواهد شد. |
| داروها |
| آنتيبيوتيك در صورتي كه ديورتيكولها عفوني شده باشند. امكان دارد مصرف نرمكنندههاي مدفوع توصيه شود. در صورتي كه نتوانيد رژيم غذايي پرفيبر داشته باشيد، داروهاي مسهل از نوع حجيمكنندههاي مدفوع ممكن است تجويز شوند. توجه داشته باشيد كه از مصرف داروهاي مسهل مگر به دستور پزشك بايد خودداري كرد. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| اگر تب يا درد شديد داريد، در رختخواب استراحت كنيد. با روبه بهبود گذاشتن علايم، فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي عادي خود را تدريجاً از سر گيريد. |
| رژيم غذايي |
| يك رژيم غذايي متعادل كه فيبر زياد، نمك كم، و چربي كم داشته باشد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم ديورتيكولوز يا ديورتيكوليت را داريد. اگر عليرغم درمان، درد شديد ادامه دارد. اگر در اجابت مزاج خون ظاهر شده است. اگر تب، استفراغ، يا تورم شكمي به هنگام درمان رخ دهند. |
بوتوليسم botulism
| اطلاعات اوليه |
| توضيح كلي |
| بوتوليسم عبارت است از يك نوع مسموميت غذايي جدي ولي غير مسري كه معمولاً در اثر خوردن غذاي آلوده به سمي كه شديداً دستگاه عصبي را متأثر ميسازد، رخ ميدهد. مسموميت با اين سم به دو شكل ديگر نيز به وجود ميآيد، بوتوليسم ناشي از زخم، و بوتوليسم شيرخواران. بوتوليسم اصولاً دستگاه عصبي مركزي و دستگاه عضلاني را تحت تأثير قرار ميدهد. |
| علايم شايع |
| علايم زير معمولاً 36-18 ساعت پس از خوردن غذاي آلوده رخ ميدهند: تار شدن ديد، يا دو تا ديدن افتادن پلكهاي چشم خشك شدن دهان خورده خورده صحبت كردن مشكل در قورت دادن غذا يا مايعات استفراغ و اسهال ضعف دستها يا پاها، كه نهايتاً ممكن است به فلج نيز بيانجامد. تب وجود ندارد. تواناييهاي ذهني دچار اختلال نميشوند. علايم زير در شيرخواران رخ ميدهند: يبوست شديد گريه ضعيف ناتواني در مكيدن پستان مادر |
| علل |
| عفونت غذاها (عمدتاً كنسروي) با باكتري كلستريديوم بوتولينوم. اين باكتري در غذاي آلوده يا خوب پخته نشده رشد ميكند. با رشد اين باكتري در غذا، سم قدرتمندي توليد و ترشح ميشود كه توانايي جذب از دستگاه گوارش و گسترش به دستگاه عصبي مركزي را دارد. غذاهايي كه با احتمال بيشتري ممكن است باعث بوتوليسم شوند عبارتند از: سبزيجات و ميوههايي كه در خانه كنسرو ميشوند، ماهي، گوشت، سوسيس خوب پخته نشده، گوشت دوده داده و محصولات لبني در شيرخواران زير يك سال، عسل خام يا ساير غذاهاي پخته نشده ممكن است باعث بوتوليسم شوند. اين باكتري امكان دارد زخم را نيز آلوده سازد و سم ترشح كند. |
| عوامل افزايشدهنده خطر |
| شيرخواران كنسروهاي خانگي. به خصوص بايد مراقب باقلا و لوبياي سبز بود. |
| پيشگيري |
| اگر قسمتي از قوطي كنسرو بيرون زده است، يا اينكه محتويات آن رنگ يا بوي عجيبي دارند، اصلاً لب به آن نزنيد. هيچگاه غذايي كه قطعاً مشخص نيست خوب پخته يا كنسرو شده است را نخوريد. هيچگاه به شيرخواران غذاي حاوي عسل يا شربتهاي ضد سرفه ندهيد. جوشاندن غذا ميتواند از بوتوليسم پيشگيري كند، اما بهتر است اطلاعات خود را در مورد جزئيات كنسرو كردن و پختن غذا به طريقه بيخطر، افزايش دهيد. اگر مشكوك به بوتوليسم هستيد، با مركز بهداشت نزديك محل خود تماس بگيريد. در صورت قطعي شدن مسأله، بايد از طريق رسانهها اطلاعرساني كرد و غذاهاي آلوده را نيز از مغازهها جمعآوري نمود. |
| عواقب مورد انتظار |
| با اقدام فوري، پيامد بيماري خوب است. هر چه قدر مقدار سم ورودي بيشتر باشد، علايم زودتر آغاز ميشوند و وضعيت بيمار نيز خطرناكتر خواهد بود. ميزان كلي مرگومير 25%-10% است. |
| عوارض احتمالي |
| عفونت ريوي در اثر عدم توانايي در بلع مناسب غذا و ورد آن به ريهها نارسايي ريوي ناشي از ضعف عضلات تنفسي مرگ |
| درمان |
| اصول كلي |
| بستري كردن بيمار جهت انجام مراقبتهاي ويژه. امكان دارد بيمار به تهويه مكانيكي نياز پيدا كند. اگر تنها چند ساعت از خوردن غذاي مسموم گذشته باشد، بيمار را وادار به استفراغ كنيد. اگر مشكوك به بوتوليسم هستيد، در صورت امكان مقداري از غذاي آلوده را براي بررسي آزمايشگاهي در داخل يخچال نگهداري كنيد. |
| داروها |
| تزريق سرم ضد سم بوتوليسم جلوي بدتر شدن بيماري را ميگيرد. سرم ضد سم از سرم اسب مشتق ميشود، كه عليرغم اينكه زندگي فرد را ممكن است نجات دهد، اثرات جانبي جدي دارد. |
| فعاليت |
| به هنگام بستري بودن در بيمارستان، استراحت در تخت لازم است. پس از درمان، فعاليتهاي عادي را تدريجاً از سر گيريد. |
| رژيم غذايي |
| معمولاً تزريق مايعات و تغذيه داخل وريدي به هنگام بستري شدن بيمار لازم است، زيرا بيمار در بلع مشكل دارد. پس از درمان، رژيم غذايي خاصي توصيه نميشود. |
| در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم بوتوليسم را داريد. در اين حالت بلافاصله آمبولانس خبر كنيد. اين يك وضعيت اورژانس است. اگر ضعف، تاري ديد يا خورده خورده صحبت كردن، دوباره ظاهر شوند. بازگشت اين علايم ممكن است نشاندهنده نياز به درمان بيشتر باشد |
تريشينوز trichinosis
| شرح بيماري |
| تريشينوز عبارت است از عفونت ناشي از لاروهاي انگلهايي كه در روده خوك (به ندرت گوشت خرس و برخي حيوانات دريايي) زندگي ميكنند. قسمتهاي ذيل را درگير ميكند: لوله گوارش (كه لاروها از آنجا وارد ميشوند)، دستگاه لنفاوي و جريان خون (كه از طريق آن جا به جا ميشوند)، عضلات بزرگ بدن بهويژه ديافراگم (عضلات بزرگ مورد استفاده در تنفس كه قفسه سينه را از شكم جدا ميكنند)، اندامهاي فوقاني و تحتاني كه در آنها جايگزين ميشوند. |
| علايم شايع |
| مراحل اوليه (معمولاً ظرف 10-7 روز شروع ميگردد): كاهش اشتها، تهوع، استفراغ، اسهال و كرامپهاي شكمي مراحل بعدي: پف كردن پلكها و صورت درد عضلاني خارش و سوزش پوست تعريق تب بالا (40-9/38 درجه سانتيگراد) مراحل انتهايي: علايم فروكش ميكنند ولي برخي بافتهاي عضلاني دچار عفونت دايم با كيستهاي ميكروسكوپي باقي ميمانند. در موارد نادر اين كيستها باعث اختلالات قلب و دستگاه عصبي مركزي ميشوند. |
| علل |
| عفونت با يك انگل، تريشينلا اسپيراليس كه با خوردن حيوانات دچار عفونت منتقل ميشود. پختن كامل، انگل را ميكشد و باعث ميشود خوردن گوشت دچار عفونت خطري نداشته باشد. انگل در غذاي آلوده (معمولاً روده خام) از حيواني به حيوان ديگر منتقل ميشود. |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| خوردن گوشت خوك كمپخته شده يا خام استفاده از داروهاي سركوبگر ايمني |
| پيشگيري |
| از مصرف گوشت خوك خودداري كنيد (از جمله سوسيس حاضري خوك). |
| عواقب مورد انتظار |
| در بيشتر افراد معمولاً با داروهاي ضد انگل و در موارد شديد با مراقبت حمايتي تخصصي قابل علاج است. چند مورد مرگ گزارش شده است كه معمولاً به خاطر نارسايي قلبي يا پنوموني بودهاند. |
| عوارض احتمالي |
| غلبه عفونت كه ميتواند منجر شود به: نارسايي احتقاني قلب نارسايي تنفسي آسيب دايمي به دستگاه عصبي مركزي آسيب به كليه سينوزيت |
| درمان |
| اصول كلي |
| آزمونهاي تشخيصي براي تشخيص زودهنگام در دسترس نيستند. بيوپسي عضله در 4 هفته اول عفونت ممكن است لاروها يا كيستها را نشان بدهد. انگل به ندرت در خون، مدفوع يا مايع مغزي ـ نخاعي يافت ميشود. |
| داروها |
| داروهاي ضد كرم (معمولاً تيابندازول) براي كشتن انگلها كورتيكواستروييدها براي بيماران مبتلا به علايم آلرژي شديد يا درگيري دستگاه عصبي مركزي ميتوانيد براي كاهش تب و ناراحتي، از داروهاي بدون نياز به نسخه مثل استامينوفن استفاده كنيد. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| تا زمان فروكش كردن علايم، در بستر استراحت كنيد. در طول مدت استراحت در بستر براي كاهش احتمال تشكيل لختههاي خوني وريد عمقي، پاهاي خود را مرتب حركت دهيد. به تدريج فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي طبيعي را از سر بگيريد. |
| رژيم غذايي |
| رژيم غذايي خاصي ندارد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم تريشينوز را داشته باشيد. اگر در طول درمان يك يا چند مورد از موارد زير رخ دهد: ـ افزايش تب تا بيش از 40 درجه سانتيگراد ـ ضربان قلب نامنظم ـ تنگي نفس ـ پف كردن مچ پا اگر شما دچار علايم جديد و غير قابل توجيه شدهايد. داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبي بهويژه تهوع، استفراغ، بثور پوستي يا تب ايجاد كنند. |
بواسير Hemorrhoids
| شرح بيماري |
| بواسير عبارت است از سياهرگهاي گشادشده (واريسي) در راست روده يا مقعد. بواسير ممكن در مجراي مقعدي (بواسير داخلي) يا در مدخل مقعد (بواسير خارجي) واقع شده باشد. بواسير ممكن است سالها وجود داشته باشد اما تنها با وقوع خونريزي بدان پيبرده شود. |
| علايم شايع |
| خونريزي. امكان دارد خون قرمز روش به صورت رگههايي در اجابت مزاج ديده شود يا به دنبال اجابت مزاج، خون به مقدار كم و به مدتكوتاهي چكه كند. درد، خارش يا ترشح مخاطي پس از اجابت مزاج وجود يك برجستگي در مقعد احساس اين كه پس از اجابت مزاج، راست روده بهطور كامل تخليه نشده باشد (اين حالت تنها در مورد بواسير بزرگ ديده ميشود). التهاب و تورم |
| علل |
| وارد آمدن فشار مكرر به سياهرگهاي مقعد يا راست روده |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| رژيم غذايي بدون فيبر نشستن يا ايستادن به مدتطولاني چاقي يبوست كمشدن تون عضلاني در سنين بالا جراحي راست روده يا پارگي مجراي تناسلي به هنگام زايمان و دوختن آن بيماري كبدي سرطان روده بزرگ لواط بالا بردن فشار خون در سيستم سياهرگي دستگاه گوارش |
| پيشگيري |
| براي اجابت مزاج عجله نكنيد و در عين حال از زور زدن و نشستن طولانيمدت در توآلت خودداري كنيد. اگر اضافه وزن داريد، وزن خود را كاهش دهيد. مقدار فيبر غذايي را در رژيم خود افزايش دهيد. روزانه 10-8 ليوان آب بنوشيد. بهطور منظم ورزش كنيد. |
| عواقب مورد انتظار |
| بواسير معمولاً با مراقبت مناسب خوب ميشود، اما علايم ممكن است افت و خير داشته باشند (يعني بواسير ممكن است پس از يك دوره يبوست دوباره ظاهر شود). در مواردي كه به درمان محافظهكارانه خوب پاسخ نميدهند شايد جراحي مورد نياز باشد. |
| عوارض احتمالي |
| كمخوني فقر آهن اگر خونريزي قابل توجه باشد. درد شديد در اثر وجود لخته خون در بواسير عفونت يا زخم شدن بواسير |
| درمان |
| اصول كلي |
| براي تشخيص قطعي ممكن است يكي از روشهاي زير انجام شوند: آنوسكپي (ديدن مقعد با كمك يك لوله كوتاه به نام آنوسكپ، وسيلهاي لنزدار و داراي يك منبع نوراني در سر آن است)، يا پروكتوسكپي (ديدن راست روده و قسمت پاييني روده بزرگ يا وسيلهاي به نام پروكتوسكپ، كه وسيلهاي اپتيك و داراي يك منبع نوراني در سر آن است). درمان با هدف تخفيف علايم صورت ميگيرد. هيچگاه براي اجابت مزاج زور نزنيد. پس از اجابت مزاج، ناحيه را با ملايمت پاك كنيد. براي تخفيف درد، روزانه چندين بار هر بار به مدت 20-10 دقيقه در آب گرم بنشينيد. براي تخفيف درد و تورم ناشي از وجود لخته در بواسير يا بيرون زدگي بواسير، يك روز در رختخواب استراحت كنيد و روي ناحيه كيسه يخ بگذاريد. در مواردي كه مقاوم به درمان هستند، امكان دارد نياز به جراحي وجود داشته باشد. روشهاي مختلفي وجود دارند: بستن يك باند لاستيكي در قاعده بواسير؛ اسكلروتراپي (تزريق مواد شيميايي براي بسته شدن سياهرگها و تشكيل بافت جوشگاهي)؛ جراحي با سرما (يخ زدن بواسير با نيتروژن مايع)؛ انعقاد بواسير (با اشعه مادون قرمز يا ليزر)؛ يا در آوردن بواسير |
| داروها |
| براي درد خفيف، خارش، يا كاهش تورم، ميتوان از داروهايي كه اختصاصاً براي تخفيف علايم بواسير ساخته شدهاند استفاده كرد. اگر علايم بواسير به هنگام حاملگي رخ دهند، از پزشك خود در مورد داروهاي مناسب كه در حاملگي مشكلي ايجاد نكند سؤوال كنيد. اگر نياز به استفاده از مسهل باشد، از نرمكنندههاي اجابت مزاج استفاده كنيد. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| محدوديتي براي آن وجود ندارد. كار روده با آمادگي جسماني مناسب بهبود مييابد. |
| رژيم غذايي |
| براي پيشگيري از يبوست، يك رژيم متعادل حاوي مواد غذايي داراي فيبر زياد، مثل ميوههاي تازه، كلوچه، حبوبات، سبزيجات و غلات سبوسدار داشته باشيد. روزانه 10-8 ليوان مايعات بنوشيد. اگر اضافه وزن داريد، وزن خود را كم كنيد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر در همان جايي كه بواسير بوده است يك برجستگي سفت تشكيل شود. اگر بواسير باعث درد شديد ميشود كه با درمانهاي ذكر شده در بالا تخفيف نيابد. اگر خونريزي زياد باشد (بيش از مقداري كه در قسمت علايم ذكر شد). البته بايد به يادداشت كه خونريزي ممكن است يكي از علايم اوليه سرطان باشد. |
آپاندیسیت appendicitis
شرح بیماری
آپاندیسیت عبارت است از التهاب زایده کرمی شکل آپاندیس که از اولین قسمت روده بزرگ به نام سکوم منشاء میگیرد. آپاندیس هیچ کار شناختهشدهای ندارد، ولی باعث بیماری میشود. هر ساله از هر 500 نفر جمعیت یک نفر دچار آپاندیسیت میشود. علایم آپاندیسیت بسیار متغیر هستند. در مورد هر فردی که درد شکمی تشخیص داده نشده دارد، آپاندیسیت حتماً باید مدنظر باشد. این بیماری در هر سنی میتواند رخ دهد (در مردان بیشتر از زنان)، اما در کودکان زیر 2 سال نادر است. حداکثر بروز بیماری در سنین 24-15 سالگی است.علایم شایع
- دردی که از نزدیک ناف شروع میشود و تدریجاً به قسمت تحتانی شکم در سمت راست نقل مکان میکند. درد کمکم مداوم میشود و از حالت مبهم به صورت کاملاً مشخص در میآید بطوری که مکان آن دقیقتر توسط بیمار نشان داده میشود. درد با حرکت، تنفس عمیق، سرفه، عطسه، راه رفتن، یا لمس، بدتر میشود.
- تهوع و گاهی استفراغ
- یبوست و ناتوانی در دفع گاز
- اسهال (گاهی)
- تب کم شدت، که پس از سایر علایم آغاز میگردد.
- تشدید درد به هنگام لمس ناحیه تحتانی شکم در سمت راست، معمولاً در نقطهای حدود یک سوم مسیر ناف به برجستگی بالایی استخوان لگن. (توجه داشته باشید که این توصیف فقط زمانی صدق میکند که آپاندیس در جای طبیعی خود باشد. در بعضی موارد، نوک آپاندیس در جای دیگر واقع شده است، که این باعث مشکل شدن تشخیص میشود)
- تورم شکم (در مراحل انتهایی)
- افزایش تعداد گلبولهای سفید خون
عوارض احتمالی
- پاره شدن آپاندیس، تشکیل آبسه، و پریتونیت. این عوارض در افراد مسنتر بیشتر دیده میشود.
- عدم تشخیص درست، به علت کم بودن یا نامعمول بودن علایم، به خصوص در سنین خیلی پایین یا خیلی بالا
- تشکیل آبسه
علل
عفونت به دلیل نامشخص، معمولاً توسط باکتریهای موجود در لوله گوارش. آپاندیس ممکن است توسط محتویات در حال عبور در لوله گوارشی یا یک رشته بافتی غیرطبیعی که از بیرون به آن فشار وارد میآورد، مسدود شود. زمانی که آپاندیس عفونی میشود، متورم و ملتهب گشته و از چرک پر میشود. آلودگی با کرمهای حلقوی، یا عفونت ویروسی دستگاه گوارش، عوامل تشدید کننده بیماری هستند.درمان
- معمولاً با جراحی قابل درمان است. اگر درمان نشود، پاره شدن آپاندیس مرگبار خواهد بود.
- امکان دارد آزمایش خون (افزایش تعداد گلبولهای سفید خون) و آزمایش ادرار (برای رد عفونت ادراری) انجام شوند. عفونت ادراری ممکن است علایمی شبیه آپاندیسیت داشته باشد.
- زمانی که تشخیص هنوز قطعی نیست، هر دو ساعت درجه حرارت بدن را با دماسنج مقعدی اندازهگیری و ثبت نمایید.
- جراحی برای برداشتن آپاندیس (آپاندکتومی). از آنجایی که تشخیص آپاندیسیت مشکل است، اغلب تا زمانی که تشخیص قطعی داده نشود، دست به جراحی زده نمیشود.
- اگر آبسه تشکیل شود، امکان دارد جراحی به تعویق افتد تا زمانی که آبسه تخلیه شود و فرصت برای التیام آن باشد.
- هرگز از داروی مسهل، تنقیه، یا داروی ضددرد استفاده نکنید.
- داروهای مسهل میتوانند باعث پارگی آپاندیس شوند، و داروهای تخفیف دهنده درد یا تب نیز باعث مشکلتر شدن تشخیص میشوند.
- داروهای ضددرد پس از جراحی تجویز میشوند.
- اگر عفونت وجود داشته باشد آنتی بیوتیک نیز تجویز میشود.
- امکان دارد نرمکنندههای مدفوع برای جلوگیری از یبوست توصیه شوند.
- تا وقت عمل در تخت یا صندلی استراحت کنید. پس از عمل، تدریجاً فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری های عادی خود را از سر گیرید.
- تا زمانی که آپاندیسیت تشخیص داده نشده است از خوردن و آشامیدن بپرهیزید. وقتی که معده خالی باشد، بیهوشی برای عمل جراحی بسیار بیخطرتر خواهد بود. اگر خیلی تشنه هستید، دهان خود را با آب بشویید.
- پس از عمل، ابتدا رژیم مایعات و به تدریج رژیم جامدات آغاز میشود.
- اگر یکی از موارد تب مساوی یا بیش از 9/38 درجه سانتیگراد، استفراغ مداوم، افزایش درد شکمی، غش، وجود خون در مدفوع یا محتویات استفراغ شده و منگی یا سردرد قبل یا پس از جراحی رخ دهد، حتما به پزشک مراجعه نمایید.
انتروكوليت با غشاي كاذب pseudomembranous enterocolitis
| شرح بيماري |
| انتروكوليت با غشاي كاذب يك بيماري شديد و نادر مربوط به روده كوچك و بزرگ. اين عارضه معمولاً 7-5 روز پس از جراحيهاي وسيع گوارش و درمان آنتيبيوتيكي در يك فرد دچار ناتواني عمومي قبل از جراحي بروز ميكند. مشخصه آن التهاب و مرگ بافتي غشاي پوشاننده سطح داخلي روده و لايه عمقي رودههاست. |
| علايم شايع |
| اسهال آبكي (گاهي خوني) همراه با انقباضات شكمي تب بالا بودن تعداد گلبولهاي سفيد در آزمايش خون افت فشار خون، گاهي تا حد شوك، همراه با نبضهاي ضعيف و ضربان قلب سريع تهوع و استفراغ عدم آگاهي به موقعيت علايم ممكن است در طي درمان آنتيبيوتيكي يا 10-1 روز پس از قطع آن بروز كند. |
| علل |
| عفونت باكتريايي، عمولاً ناشي از كلسترويديوم ديفيسيل كه با توليد سم باعث ايجاد علايم ميشود ـ يا ناشي از استافيلوكوك . اين باكتريها به طور طبيعي درون رودهها زندگي ميكنند ولي هنگامي كه ساير باكتريهاي طبيعي ساكن روده در اثر مصرف مقدار بالاي آنتيبيوتيكهاي وسيعالطيف از بين ميروند اين باكتريها ايجاد انتروكوليت ميكنند. اين امر تعادل باكتريايي درون روده را برهم ميزند. اين بيماري معمولاً به عنوان عارضهاي از جراحي بروز ميكند. |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| سن بالاي 60 سال جراحي اخير همراه با افت فشار خون در طي جراحي نارسايي كليه چاقي تغذيه نامطلوب مصرف آنتيبيوتيكها، به خصوص لينكومايسين، كليندامايسين، آمپيسيلين، كلرامفنيكل، سفالوسپورينها، پنيسيلين يا داروهاي گروه سولفات |
| پيشگيري |
| پيشگيري خاصي ندارد. |
| عواقب مورد انتظار |
| علايم معمولاً 2-1 هفته پس از قطع آنتيبيوتيك مسؤول عارضه برطرف ميشوند. تجويز يك آنتيبيوتيك ديگر به جاي آنتيبيوتيك قطع شده معمولاً توصيه نميشود، مكانيسمهاي دفاعي بدن خود در غياب درمان آنتيبيوتيكي براي مقابله با عفونتها عمل ميكنند. موارد شديد اين بيماري ممكن است كشنده باشد. |
| عوارض احتمالي |
| عوارض زير تنها در صورت عدم تشخيص درمان اين بيماري بروز ميكنند: شوك و از دست دادن شديد مايعات بدن پريتونيت ناشي از پاره شدن روده |
| درمان |
| اصول كلي |
| بررسيهاي تشخيصي ممكن است شامل كشت مدفوع، آندوسكوپي، يا نمونهبرداري لايه پوشاننده سطح داخلي روده بزرگ در طي كولونوسكوپي باشد. توجه به اين نكته ضروري است كه عكسبرداري با تنقيه باريم (باريم انما) نبايد براي بيمار انجام شود زيرا ممكن است باعث پارگي روده گردد. مهمترين جنبه درمان، قطع مصرف آنتيبيوتيك مسؤول بيماري است. در موارد متوسط تا شديد، بستري در بيمارستان جهت تجويز تغذيه وريدي و مراقبتهاي ويژه ممكن است لازم باشد. |
| داروها |
| كلستيرامين، وانكومايسين يا مترونيدازول براي پيشگيري از عفونتهاي غير باكتريايي ثانويه كه در شرايط بهم خوردن تعادل ارگانيسمهاي رودهاي رخ ميدهد، تجويز ميگردد. كورتون با مقدار بالا براي يك مدت كوتاه براي كاهش التهاب ممكن است تجويز شود. از مصرف داروهاي ضد اسهال خودداري كنيد مگر با دستور پزشك. اين داروها ممكن است در پارگي روده نقش داشته باشد. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| تا برطرف شدن همه علائم بيماري در بستر استراحت نماييد. براي كاهش احتمال لخته شدن خون در وريدهاي عمقي پا در همان حال كه در بستر استراحت ميكنيد، پاهاي خود را خم و راست كنيد. فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي طبيعي خود را پس از برطرف شدن علايم به تدريج از سر بگيريد. |
| رژيم غذايي |
| در ابتداي درمان، تغذيه وريدي لازم خواهد بود، پس از آن به تدريج تغذيه دهاني با رژيم مايعات، سپس غذاهاي نرم و در نهايت رژيم معمولي شروع ميشود. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان دچار علايم انتروكوليت با غشاي كاذب پس از جراحي رودهها شده باشيد. اگر علايم پس از درمان عود نمايد. اگر دچار علايم جديد و غير قابل توجيه شده ايد. داروهاي تجويزي ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند. |
اسهال خوني باكتريايي (شيگلوز) Dysentery bacillary
| شرح بيماري |
| اسهال خوني باكتريايي (شيگلوز) عبارت است از يك عفونت باكتريايي در لايههاي سطحي پوشاننده جدار داخلي رودهها. اين بيماري در اثر تماس نزديك فردي است و به صورت همهگيري رخ ميدهد. از زمان ورود باكتريها تا ظهور علايم 4-1 روز طول ميكشد. |
| علايم شايع |
| دل پيچه تب اسهال (تا 20 يا حتي 30 بار اجابت مزاج آبكي در روز) وجود خون، مخاط، يا چرك در مدفوع تهوع يا استفراغ دردهاي عضلاني گاهي در شروع بيماري، شمارش گلبولهاي سفيد كمتر از حد طبيعي است. |
| علل |
| يك نوع باكتري به نام شيگلا كه به جدار روده بزرگ تهاجم ميكند. اين باكتري معمولاً از طريق دستها، غذا، يا آب آلوده، از يك فرد به فرد ديگر انتقال مييابد. |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| مسافرت به كشورهاي خارجي محيط زندگي شلوغ يا غير بهداشتي |
| پيشگيري |
| دستان خود را پس از اجابت مزاج و قبل از دست زدن به مواد غذايي بشوييد. هر كس كه علايم اسهال خوني باكتريايي را دارد جداسازي نماييد. لباسهاي آلوده و ملحفهجات را در سطلهاي پوشيده و پر از آب و صابون قرار دهيد تا زماني كه بتوان آنها را جوشاند. |
| عواقب مورد انتظار |
| با درمان معمولاً در عرض 7 روز قابل معالجه است. اغلب عفونتهاي شيگلايي خفيف هستند و درمان جدي احتياج ندارند. البته در موارد شديد، اگر درمان موفقيتآميز نباشد، از دست رفتن آب زياد از بدن ممكن است مرگبار باشد (خصوصاً در شيرخواران و كودكان كم سن و سال). |
| عوارض احتمالي |
| كم آبي بدن به طور خطرناك، خصوصاً در كودكان در موارد نادر، باكتريها ممكن است از مجراي گوارش به خون وارد شوند و ساير اعضاي بدن را درگير سازند، مثل كليهها، كيسه صفرا، كبد، يا قلب و مفاصل. اين حالت شايد به شوك و مرگ بيانجامد. |
| درمان |
| اصول كلي |
| اقدامات تشخيصي ممكن است شامل بررسي آزمايشي و كشت نمونه مدفوع باشد. اطلاع از بروز همهگيري بيماري و نيز آشنايي به نواحي بومي ميتواند در رسيدن به تشخيص كمك كننده باشد. درمان شامل جايگزيني مايعات از دست رفته، غذاي كم حجم، و نيز گاهي دارو ميشود. بيمار را از بقيه جدا نماييد. براي تخفيف درد، يك صفحه گرم كننده يا شيشه آب داغ را روي شكم قرار دهيد. بيمار بايد مرتباً مايعات دريافت كند. بستري كردن بيماراني كه شديداً مريض احوالند (خصوصاً كودكان كم سن و سالي كه كمآبي دارند). بيمار جدا از بقيه بستري ميشود و مايعات تكميلي از راه سرم به وي رسانده خواهد شد. |
| داروها |
| امكان دارد آنتيبيوتيك تجويز شود. از مصرف تركيبات ضد اسهال خودداري كنيد مگر اينكه با نظر پزشك تجويز شده باشند. اين تركيبات ممكن است بيماري را طولاني كنند. اگر تا كنون مورد استفاده قرار ميگرفتهاند بلافاصله مصرف آنها را متوقف كنيد. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| تا حداقل 3 روز پس از رفع تب، اسهال، و ساير علايم، استراحت در رختخواب ضروري است مگر براي توالت. البته پاها را در رختخواب بايد مرتباً ورزش داد. |
| رژيم غذايي |
| مايعات يا جامدات نرم تا زماني كه اسهال متوقف شود، سپس رژيم عادي. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا كودكتان علايم اسهال خوني باكتريايي را داريد. اگر يكي از موارد زير هنگام درمان رخ دهد: ـ تب 9/38 درجه سانتيگراد يا بيشتر ـ گلودرد، سردرد، يا گوش درد ـ تنگي نفس يا سرفه شديد ـ رگه خون در خلط سينه ـ درد يا تورم شديد شكم ـ خونريزي گوارشي از مقعد ـ درد در ساق پا يا تمام پا ـ تورم مفاصل ـ علايم كم آبي بدن (بيحالي، فرورفتگي چشمها، كاهش وزن سريع، يا خشكي پوست) ظاهر شوند. |
اسهال مزمن غيراختصاصي دوران كودكي Diarrhea chronic non specificof choldhood
| شرح بيماري |
| اسهال مزمن غيراختصاصي دوران كودكي عبارت است از اسهال (بيش از 5 بار اجابت مزاج آبكي يا شل در روز) به طور مزمن در يك كودك سالم. در كودكان 5/3-5/1 ساله رخ ميدهد. |
| علايم شايع |
| اجابت مزاج شل به دفعات زياد كه غالباً حاوي فيبرهاي سبزيجات هضم نشده يا مخاط است و عمدتاً در صبح رخ ميدهد. |
| علل |
| ناشناخته هستند. |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| سابقه خانوادگي مشكلات رودهاي. |
| پيشگيري |
| در حال حاضر نميتوان از آن پيشگيري به عمل آورد. |
| عواقب مورد انتظار |
| عليرغم اسهال مزمن، كودكان مبتلا رشد و نموي طبيعي دارند و هيچ علامتي از سوءتغذيه نشان نميدهند. در حقيقت، اسهال، اهميت خاصي ندارد. نهايتاً نيز حركات روده و الگوي اجابت مزاج به حالت طبيعي باز ميگردد، ولي اين امر ممكن است 3-2 سال طول بكشد. |
| عوارض احتمالي |
| احتمال تمركز رواني بيش از اندازه به اجابت مزاج به علت توجه زياد به والدين به اين مسأله. |
| درمان |
| اصول كلي |
| كودك خود را به خاطر اين مشكل سرزنش نكنيد. انتظار نداشته باشيد كه توانايي كنترل اجابت مزاج و رفتن به توالت به همان سرعت كودكان ديگر حاصل شود. با كودك مثل كودكان ديگر رفتار كنيد و سعي كنيد كه اين مشكل را بزرگ نكنيد. از بروز تنش اجتناب نماييد، زيرا اگر كودك در مورد مشكل خود دچار اضطراب و ناراحتي شود، اسهال ممكن است بدتر شود يا ممكن است مشكلات رواني به وجود آيد. |
| داروها |
| براي اين اختلال معمولاً دارو مورد نياز نيست. به كودك خود داروي ضداسهال ندهيد، زيرا اثرات جانبي آن ممكن است زيانبار باشند. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| محدوديتي براي آن وجود ندارد. كودك خود را تشويق به فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري طبيعي، درست مانند كودكان همسن نماييد. |
| رژيم غذايي |
| رژيم خاصي توصيه نميشود، اما استفاده از مكملهاي ويتاميني و معدني ممكن است كمككننده باشد. كودك بايد روزانه حداقل 8-6 ليوان آب بنوشد تا مايع از دست رفته جبران شود |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر كودكتان اسهال مزمن يا اجابت مزاج همراه دفع مخاط دارد كه علتي براي آن پيدا نشده است. - اگر در مدفوع خون وجود داشته باشد. - اگر درجه حرارت مقعدي به 9/38 درجه سانتيگراد يا بالاتر برسد. - اگر كودكتان بيحال شود، از خوردن غذا خودداري كند، يا با صداي بلند و به طور مداوم گريه كند و با نوازش نيز گريه وي قطع نشود. - اگر رشد و نموي كودكتان طبيعي نباشد. |
اسهال حاد Diarrhea acute
| شرح بيماري |
| اسهال حاد عبارت است از اجابت مزاج شل، آبكي، به دفعات زياد. اسهال يك علامت است نه يك بيماري. اسهال ساده در تمام گروههاي سني شايع است. |
| علايم شايع |
| درد شكمي همراه با دل پيچه اجابت مزاج شل و آبكي گاهي ناتواني در كنترل اجابت مزاج گاهي تب |
| علل |
| علل متعددي وجود دارند، از جمله علل عفوني (ويروسي، انگلي، باكتريايي) |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| ناراحتي عاطفي يا استرس حاد مسموميت غذايي بيماري كرون (آنتريت منطقهاي) نشانگانهاي سوءجذب بيماري يا تومور لوزالعمده (بدخيم يا خوشخيم) ديورتيكوليت غذاهاي مثل آلو يا حبوبات سوء مصرف الكل مصرف داروهايي مثل مسهلها، داروهاي ضداسيد، آنتيبيوتيكها، كينين، يا داروهاي ضدسرطان آلرژي غذايي اشعه درماني براي سرطان بروز يك بيماري اخير نشانگان روده تحريكپذير (كوليت عصبي) يا بيماري التهابي روده محيط زندگي شلوغ سركوب ايمني به علت بيماري يا داروها مسافرت به كشورها ديگر نوشيدن آب نهرها، چشمهها، يا چاهها كه تصفيه نشدهاند |
| پيشگيري |
| اگر اسهال مرتباً تكرار شود و بتوان علت آن را فهميد، درمان با اجتناب از علت اسهال ميتواند از تكرار اسهال جلوگيري كند. حمله اسهال ميتواند گهگاه در هر كسي به علل بياهميت بروز كند اما به زودي برطرف ميشود و اثر پايداري از آن بر جاي نميماند. غالب موارد اسهال حاد مدتكوتاهي طول ميكشند و جستجوي علت آنها ممكن است ضرورتي نداشته باشد. از خوردن غذاهاي خام و نيمپزي مثل غذاهاي دريايي، غذاهاي بوفهاي يا پيكنيكي كه چندين ساعت در بيرون رها شدهاند، و غذاهايي كه فروشندگان دوره گرد ميفروشند خودداري كنيد. |
| عواقب مورد انتظار |
| بهبود خود به خودي در عرض 48-24 ساعت |
| عوارض احتمالي |
| كم آبي بدن در صورتي كه اسهال طول بكشد، خصوصاً در شيرخواران |
| درمان |
| اصول كلي |
| اقدامات تشخيصي ممكن است شامل بررسي آزمايشگاهي نمونه مدفوع باشد. گرفتن يك شرح حال دقيق و كامل در مورد علايم، زمان و مدت اسهال، شدت اسهال، و وضعيت سلامت عمومي بيمار ميتواند به تعيين علت اسهال كمك كند. اگر شواهدي دال بر وجود بيماري جدي وجود داشته باشد، امكان دارد آزمايشات بيشتري انجام شوند. - اسهال يك علامت است. در صورت امكان، بيماري زمينهساز اسهال بايد درمان شود. - اگر فكر ميكنيد كه يك دارو باعث اسهال شده است، پيش از توقف مصرف آن با پزشكتان مشورت كنيد. - اگر دل پيچه وجود دارد، روي شكم كمپرس داغ، شيشه آب داغ، يا صفحه گرمكننده الكتريكي بگذاريد. - مايعات زياد بنوشيد. در موارد اسهال شديد ممكن است نياز به دادن آب و الكتروليت به صورت اورژانس وجود داشته باشد تا كم آبي جبران شود. |
| داروها |
| در موارد خفيف ميتوان از داروهايي مثل لوپراميد و پپتوبيسمول استفاده كرد. امكان دارد ساير داروهاي ضداسهال تجويز شوند. در صورت شناسايي يك انگل يا باكتري به خصوص به عنوان علت اسهال، امكان دارد آنتيبيوتيك تجويز شود. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري خود را تا توقف اسهال كاهش دهيد. |
| رژيم غذايي |
| اگر همراه اسهال تهوع وجود داشته باشد، تنها قطعات كوچك يخ بجويد. اگر تهوع نداريد، تنها مايعات شفاف را به طور تدريجي بنوشيد تا زماني كه اسهال برطرف شود، مثل چاي، سوپ، يا ژلاتين از مصرف الكل، كافئين، شير و محصولات لبني خودداري كنيد. پس از رفع علايم، غذاهاي نرم مثل غلات، برنج، تخممرغ، و سيبزميني پخته شده، و نيز ماست به مدت 2-1 روز ميل كنيد. دو تا سه روز پس از رفع اسهال، رژيم غذايي عادي خود را از سر گيريد. البته بهتر است از مصرف ميوه، الكل، و غذاهاي پر ادويه تا چند روز ديگر پرهيز كنيد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر اسهال بيش از 48 ساعت طول بكشد. -اگر مخاط، خون، يا كرم در مدفوع ظاهر شود. - اگر تب به 3/38 درجه سانتيگراد يا بالاتر برسد. - اگر درد شديدي در شكم يا راست روده به وجود آيد. - اگر علايم كم آبي ظاهر شوند: خشكي دهان، پوست چروكيده، تشنگي شديد، ادار كم يا به كلي عدم وجود ادرار |
آميبياز (اسهال خوني آميبي) Amebiasis
| شرح بيماري |
| آميبياز (اسهال خوني آميبي) عبارت است از يك عفونت انگلي روده بزرگ و گاهي كبد. اسهال آميبي در تمام دنيا وجود دارد اما در كشورهاي در حال توسعه شايعتر است. بسياري از افراد، خصوصاً كساني كه در آب و هواي معتدل زندگي ميكنند، اين انگل را دارند بدون اين كه علامتي داشته باشند. علايم وقتي ظاهر ميشوند كه انگل بافت روده بزرگ را مورد تهاجم قرار دهد. علايم ممكن است خيلي مبهم باشند. |
| علايم شايع |
| گاهي هيچ علامتي وجود ندارد. اسهال متناوب همراه با اجابت مزاج بد بو. در مراحل اوليه، غالباً قبل از اسهال يبوست وجود دارد. گاز و نفخ شكم دل پيچه و حساسيت شكم به لمس تب گاهي مخاط و خون در اجابت مزاج خستگي دردهاي عضلاني اگر كبد گرفتار شده باشد: درد در ناحيه كبد و سمت راست شكم گاهي زرد شدن چشمها و پوست لرز شديد كاهش وزن |
| علل |
| يك انگل ميكروسكپي به نام آنتاموبا هيستوليتيكا ، كه توسط پشه، سوسك حمام، و تماس مستقيم با دستمال يا غذاي آلوده به مدفوع انتقال مييابد. شايعترين منابع عفونت عبارتند از: آلودگي در افرادي كه با غذا سروكار دارند. معيوب بودن لولهكشي هتل يا كارخانه سبزيجات يا ميوههاي خامي كه با كود انساني پرورش يافتهاند يا در آب آلوده شسته شدهاند. |
| عوامل افزايش دهنده خطر |
| محيط زندگي شلوغ و غيربهداشتي مسافرت به مناطق با زيرساختهاي بهداشتي نامطلوب زندگي در مؤسسات نگهداري مختلف مثل خانه سالمندان و غيره |
| پيشگيري |
| دستان خود را به طور مرتب بشوييد، خصوصاً قبل از غذا خوردن اگر در منطقهاي هستيد كه غذا و آب ممكن است در آنجا آلوده باشد، اقدامات زير ضروري هستند: ـ آب آشاميدني را 5 دقيقه بجوشانيد. ـ براي مسواك كردن و شستن دندانها از آب شير استفاده نكنيد و مراقب باشيد هنگام حمام كردن آب قورت ندهيد. ـ از خوردن ميوه با پوست يا سبزيجات، ماهي يا صدف خام، يا هرگونه محصول لبني مشكوك (بستني، شير، كره و غير) خودداري كنيد. |
| عواقب مورد انتظار |
| در اكثر موارد بدن عارضه، اسهال آميبي در عرض 3 هفته با درمان خوب ميشود. در مواردي كه فرد به صورت حامل بيماري در آمده است، هيچ علامتي ممكن است وجود نداشته باشد. در موارد شديد، امكان دارد اسهال خوني شديد بروز كند كه نياز به درمان در بيمارستان وجود دارد. |
| عوارض احتمالي |
| پريتونيت (التهاب پرده صفاق كه سطح حفره شكم را ميپوشاند). هپاتيت يا آبسه كبد آبسه ريه عفونت پرده دور قلب آبسه مغز |
| درمان |
| اصول كلي |
| اقدامات تشخيصي ممكن است عبارت باشند از آزمايش مدفوع و خون؛ سيتي اسكن در موارد شك به گرفتاري كبد و در صورت لزوم، نمونهبرداري در مورد بهداشت شخصي بسيار مراقب باشيد. مرتب حمام كنيد و پس از اجابت مزاج و قبل از دست زدن به غذا يا مواد غذايي دستان خود را با آب گرم و صابون بشوييد. در مواردي كه آبسه كبد وجود دارد، جراحي ممكن است ضروري باشد. |
| داروها |
| امكان دارد مترونيدازول يا يدوكينول (يا هر دو)، پارومومايسين، يا ديلوكسانيد تجويز شوند. امكان دارد جايگزيني مايعات از دست رفته براي درمان اختلال آب و الكتروليت به وجود آمده در اثر اسهال ضروري باشد. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| به هنگام حمله حاد اسهال در رختخواب استراحت كنيد. فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي عادي خود را وقتي آغاز كنيد كه تب رفع شود و اسهال رو به بهبود گذارد. |
| رژيم غذايي |
| رژيم غذايي شامل غذاهاي نرم و تدريجاً از سر گرفتن رژيم غذايي عادي. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم اسهال آميبي را داريد. اگر يكي از موارد زير هنگام درمان رخ دهد: ـ دلپيچه بيش از 24 ساعت طول بكشد. ـ اسهال يا خون در اجابت مزاج بيشتر شود. ـ استفراغ آغاز شود. ـ درد در ناحيه كبد آغاز شود يا زردي به وجود آيد (زردي پوست يا چشمها) ـ بثور پوستي ظاهر شود. ـ تحريكپذيري يا سردرد شديد رخ دهد. |
آلرژي غذايي allergy food
| اطلاعات اوليه |
| توضيح كلي |
| آلرژي غذايي عبارت است از واكنش پيش از اندازه دستگاه ايمني به برخي غذاها يا موادي كه معمولاً بيخطرند. اين واكنشهاي نامطلوب ممكن است ارثي يا ناشي از يك نقص اكتسابي بيوشيميايي باشند. علايم ممكن است در عرض چند دقيقه يا تا 2 ساعت پس از خوردن آن غذاي به خصوص بروز كنند. در بعضي موارد، امكان دارد علايم تا 2-1 روز بعد نيز ظاهر نشوند. |
| علايم شايع |
|
اسهال (شايع است) |
| علل |
| هرگونه غذا يا مادهاي كه بلعيده ميشود ميتواند باعث بروز واكنش آلرژيك شود. غذاهايي كه بيشتر باعث اين حالت ميشوند عبارتند از: شير گاو، زرده تخممرغ، گندم، سويا، بادام كوهي يا همان پسته شامي، ماهي، آجيلهاي درختي (مثل گردوي معمولي)، صدف دريايي، خربزه، كنجد، تخم آفتاب گردان، و شكلات. |
| عوامل افزايشدهنده خطر |
| خطر براي كساني كه مشكلات آلرژي ديگري نيز دارند بيشتر است. اگر در يكي از اعضاي خانواده سابقه آلرژي غذايي وجود داشته باشد. |
| پيشگيري |
| غذاهاي مسؤول ايجاد آلرژيي در خود را شناسايي نماييد و از آنها پرهيز كنيد. معلوم شده است كه شيرخوراني كه غذاي جامد براي آنها ديرتر شروع ميشود كمتر به آلرژي غذايي دچار ميشوند. |
| عواقب مورد انتظار |
| آلرژي غذايي در شيرخواران معمولاً بعد از 4-2 سالگي برطرف ميشود. بزرگسالاني كه به بعضي از غذاها (به خصوص شير، ماهي، صدف دريايي، يا آجيل) آلرژي دارند با احتمال بيشتري اين آلرژي را براي سالها حفظ مينمايند. |
| عوارض احتمالي |
| آنافيلاكسي (يك نوع آلرژي حاد و خطرناك كه حين آن تنفس دچار مشكل شده، ضربان قلب نير نامنظم شده، و فشارخون كاهش مييابد) واكنش شبيه كهير آسم برونشيال التهاب رودهها ضايعات شبيه اگزما |
| درمان |
| اصول كلي |
| حذف غذاهاي مورد شك از رژيم غذايي براي مدت دو هفته (يا تا زماني كه علايم آلرژي ناپديد شوند) و سپس اضافه نمودن غذاهاي مورد شك به صورت تك تك به رژيم غذايي. به اين ترتيب مشخص ميشود كه كدام غذاها در ايجاد آلرژي شما نقش دارند. آزمايش تزريق پوستي گاهي ممكن است غذاي مسؤول آلرژي را شناسايي كند، اما كم نيستند مواردي كه اين آزمايشها اشتباهاً غذاهايي كه شما واقعاً به آنها آلرژي نداريد را به عنوان مسؤول آلرژي غذايي معرفي كنند. بيماراني كه آلرژي غذايي شديدي به يك نوع غذا دارند بايد بسيار مراقبت باشند كه از خوردن آن غذا پرهيز كنند. هميشه يك كيت كه داراي سرنگ حاوي آدرنالين است را به همراه داشته باشيد تا اگر احياناً غذاي آلرژيزا تصادفاً خورده شد و واكنش حاد و فوري رخ داد، از اين سرنگ استفاده شود. يك دستبند يا گردن آويز مخصوص همراه داشته باشيد كه روي آن نوع آلرژي دقيقاً مشخص شده باشد. |
| داروها |
| هيچ دارويي براي درمان آلرژي غذايي وجود ندارد، اما از بعضي از داروها ميتوان براي تخفيف يا رفع علايم استفاده نمود. |
| فعاليت |
| هيچ محدوديتي براي آن وجود ندارد. |
| رژيم غذايي |
| اجتناب از غذاي مسؤول آلرژي، يا مصرف آن به مقدار كم. برچسب غذاها را به دقت مطالعه كنيد. |
| در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان دچار علايم خفيف تا متوسط آلرژي غذايي هستيد. اگر شاهد يك واكنش شديد پس از خوردن غذا در يكي از همراهانتان هستيد. در اين شرايط فوراً درخواست كمك اورژانس نماييد |
استفراغ شديد حاملگي Hyperemesis gravidarum
| شرح بيماري |
| استفراغ شديد حاملگي عبارت است از تهوع و استفراغ شديد در يك خانم حامله، كه باعث كمآبي بدن و تغييرات شديد در تركيب شيميايي بدن ميشود. اين حالت، متفاوت و بسيار جديتر از حالت تهوع و گاهي استفراغ صبحگاهي معمول در خانمهاي حامله است. |
| علايم شايع |
| تهوع شديد استفراغ پايدار (معمولاً 8-4 هفته)، ابتدا حاوي مخاط، سپس صفرا، و نهايتاً خون كم آبي بدن وزن نگرفتن، يا كاهش وزن به زير وزن قبل از حاملگي پوست رنگ پريده، مومي، خشك و گاهي زرد تند شدن ضربان قلب سردرد، گيجي يا خوابآلودگي و بيحالي |
| علل |
| ناشناخته است. رايجترين فرضيهها عبارتند از: حاملگي دو قلو يا چند قلو، كه باعث توليد مقادير زيادي از هورمون گنادوتروپين جفتي ميشود. التهاب لوزالعمده بيماري مجاري صفراوي عوامل رواني مثل افسردگي يا پاسخ نامناسب و ناكافي به استرس بيماري تيروييد |
| عوامل تشديد كننده بيماري |
| حاملگي در سنين كم اولين حاملگي زياد شدن وزن مادر طلاق استرس عاطفي خانمهاي با پوست روشن |
| پيشگيري |
| به هنگام حاملگي، هيچ دارويي را بدون مشورت با پزشك مصرف نكنيد. در تمام مراحل حاملگي رژيم غذايي مناسب داشته باشيد. |
| عواقب مورد انتظار |
| معمولاً با گذشت زمان و درمان مناسب (جايگزين مايعات از دست رفته) خوب ميشود. |
| عوارض احتمالي |
| كم آبي شديد بدن ندرتاً رشد نامناسب جنين يا پيامد نامناسب در جنين |
| درمان |
| اصول كلي |
| بررسيهاي تشخيصي ممكن است براي رد ساير اختلالات كبد، كليه، لوزالعمده، روده و مجراي گوارش انجام گيرند. در صورت بستري در بيمارستان يا درمان سرپايي، معمولاً مايعات و الكتروليتهاي از دست رفته (مثل سديم و پتاسيم) جبران خواهند شد. اگر خانم حامله تحمل نوشيدن مايعات را نداشته باشد، تزريق سرم ضروري خواهد بود. حتيالمقدور استرس را كم كنيد. روان درماني غالباً براي غلبه بر مشكلات عاطفي مفيد خواهد بود. روزانه خود را وزن كنيد و هرگونه تغيير غيرطبيعي را به پزشك خود گزارش دهيد. |
| داروها |
| سرم درماني براي جايگزيني مايعات و الكتروليتهاي از دست رفته در صورتي كه اين اختلال جدي باشد. امكان دارد تزريق ويتامين و داروهاي ضد استفراغ داخل رگ ضروري باشد. اگر داروهاي ديگري براي شما تجويز شوند، به دستورالعمل مصرف آنها توجه كنيد. بدون نظر پزشك، هيچ دارويي را براي جلوگيري از استفراغ مصرف نكنيد. |
| فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري |
| استراحت در رختخواب ممكن است براي بعضي از بيماران مفيد باشد. پس از بهبودي، كارهاي روزمره خود را تدريجاً و هر قدر كه توانتان اجازه ميدهد از سر گيريد. به مقدار متوسط كار و ورزش كنيد. به مقدار كافي استراحت كنيد. |
| رژيم غذايي |
| اگر اختلال به حدي نرسيده باشد كه نياز به بستري شدن و دريافت سرم وجود داشته باشد، اين دستورالعملها را پيگيري كنيد: اگر صبحها احساس تهوع ميكنيد، قبل از برخاستن از رختخواب نان سوخاري يا شيريني خشك بخوريد. وعدههاي غذايي بهتر است كم حجم و تعدادشان زيادتر باشد. غذاهاي سرخ كردني يا پر ادويه نخوريد؛ اين نوع غذاها باعث افزايش تهوع ميشوند. مصرف محصولات، خصوصاً كره، شير و پنير را محدود كنيد. پس از اتمام غذا، 45 دقيقه بنشينيد. اگر نياز به سرم باشد، پس از مدتي ميتوان به ترتيب مايعات شفاف و رقيق، رژيم كامل مايعات، و سپس رژيم عادي در وعدههاي كوچك را امتحان كرد. |
| درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟ |
| اگر شما يا يكي از اعضاي خانوادهتان علايم استفراغ شديد حاملگي را داريد. اگر عليرغم درمان، تهوع، استفراغ يا كاهش وزن بدتر شوند. |