تومورهای خوشخیم دهان و زبان mouth or tongue tumor bening

شرح بیماری

تومورهای‌ خوشخیم‌ دهان‌ و زبان‌ یعنی رشد غیرطبیعی‌ بافت جدید در دهان‌ یا زبان‌ که‌ گسترش‌ به‌ نواحی‌ دیگر بدن‌ ندارد. تومورهای‌ خوشخیم‌ دهان‌ و زبان‌ معمولاً بطور منفرد و با رشدی‌ بسیار آهسته‌ در طی‌ 6-2 سال‌ بروز می‌کنند. این‌ تومورها ممکن‌ است‌ لبها، لثه، کام‌، زبان‌، غشای‌ پوشاننده‌ لبها و گونه‌ها و کف‌ دهان‌ را درگیر سازند.

علایم‌ شایع‌

توده‌ای‌ در هر جای‌ دهان‌ یا زبان‌ با خصوصیات‌ زیر:
  • توده‌ ممکن‌ است‌ زخمی‌ شده‌ و خونریزی‌ داشته‌ باشد.
  • توده‌ ممکن‌ است‌ جا افتادن‌ و جایگیری مناسب‌ دندانهای‌ مصنوعی‌ را دچار اختلال‌ کند.
  • توده‌ ممکن‌ است‌ تکلم‌ یا بلع‌ را دچار اختلال‌ کند.
  • بروز تغییرات‌ سرطانی‌ در توده‌ (به‌ ندرت‌)
  • خونریزی‌ از توده‌
  • عفونت‌ در محل‌ توده‌

علل‌

علت‌ دقیق‌ آن‌ ناشناخته‌ است‌، اگرچه‌ در افراد مصرف‌کننده‌ سیگار، سیگار برگ‌، پیپ‌، تنباکوی‌ جویدنی‌ یا انفیه‌ شایعتر است. ‌مصرف‌ تنباکو و جا افتادن‌ نامناسب‌ دندانهای‌ مصنوعی‌ از عوامل تشدید کننده بیماری هستند.

پیشگیری‌

  • از استعمال‌ دخانیات‌ یا مصرف‌ تنباکو اجتناب‌ کنید.
  • برای‌ معاینه‌ دندانی‌ سالیانه‌ یا جهت‌ مشکلات‌ مربوطه‌ به‌ جا افتادن‌ دندانهای‌ مصنوعی‌ به‌ دندانپزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید.

درمان‌

  • با برداشت‌ توده‌ از طریق‌ جراحی‌ قابل‌ علاج‌ است‌. ظاهر طبیعی‌ صورت‌ را نیز پس‌ از این‌ جراحی‌ معمولاً می‌توان‌ با جراحی‌ ترمیمی‌ بازگرداند.
  • نمونه‌برداری‌ (برداشت‌ مقدار اندکی‌ از بافت‌ یا مایع‌ برای‌ بررسی‌ آزمایشگاهی‌ که‌ ممکن‌ است‌ به‌ تشخیص‌ کمک‌ کند) از تومور.

  • جراحی‌ برای‌ برداشت‌ تومور
  • پس‌ از جراحی‌، دهان‌ را روزانه‌ 4-3 بار با محلول‌ تسکین‌بخش‌ آب‌نمک‌ (یک‌ قاشق‌ چایخوری‌ نمک‌ در 250 سی‌سی‌ آب‌ گرم‌ معادل‌ یک‌ بطری‌ نوشابه‌)
  • در صورت‌ وجود عفونت‌، آنتی‌بیوتیک تجویز می‌گردد.

توصیه‌ها

  • در بروز موارد تب‌، خونریزی‌ محل‌ عمل‌، درد غیرقابل‌ تحمل‌، بروز علایم جدید و غیرقابل توجیه به پزشک مراجعه کنید.
  • داروهای‌ تجویزی‌ ممکن‌ است‌ با عوارض‌ جانبی‌ همراه‌ باشند.

دهان خندقي‌(ژنژيويت زخمي نكروزدهنده،بيماري ونسان) trench mouth

   شرح بيماري
دهان‌ خندقي‌ عبارت‌ است‌ از عفونت‌ بافت‌ بين‌ دندان‌ها، مسري‌ يا سرطاني‌ نيست‌. در صورت‌ عدم‌ درمان‌، دهان‌ خندقي‌ مي‌تواند به‌ غدد لنفاوي‌ گردن‌، لوزه‌ها، طناب‌هاي‌ مغزي‌، نايژه‌ها، مقعد يا مهبل‌ گسترش‌ يابد. هر دو جنس‌ و تمامي‌ سنين‌ را مبتلا مي‌كند ولي‌ در جوانان‌ (40-20 ساله‌) شايع‌تر است‌.
   علايم‌ شايع‌
لثه‌ دردناك‌
خونريزي‌ از لثه‌ در هنگام‌ فشار دادن‌ آن‌
ترشح‌ بيش‌ از حد بزاق‌
نفس‌ بدبو
زخم‌هاي‌ پوشيده‌ با غشاي‌ خاكستري‌ روي‌ لثه‌ها
بلع‌ همراه‌ با سختي‌
تكلم‌ مشكل‌
   علل‌
رشد غيرطبيعي‌ باسيل‌هاي‌ قارچي‌شكل‌ و يك‌ اسپيروكت‌. اين‌ ميكروب‌ها ارگانيسم‌هاي‌ كوچكي‌ هستند كه‌ معمولاً بدون‌ آزاري‌ در گردن‌ لثه‌ها وجود دارند.
   عوامل تشديد كننده بيماري
تغذيه‌ نامناسب‌
بيماري‌ كه‌ باعث‌ كاهش‌ مقاومت‌ شده‌ باشد.
سيگار كشيدن‌
استرس‌
بهداشت‌ نامناسب‌ دهان‌. رسوب‌ جرم‌ دندان‌، پلاك‌ يا غذا بين‌ دندان‌ها
   پيشگيري‌
بهداشت‌ دهان‌ را حفظ‌ كنيد. براي‌ مسواك‌ زدن‌ دندان‌ها: هر روز با يك‌ مسواك‌ نرم‌، دندان‌ها را از پلاك‌هاي‌ چسبنده‌ و آشكار پاك‌ كنيد. در هر لحظه‌ يك‌ قسمت‌ از دندان‌ها را مسواك‌ كنيد. سپس‌ زبان‌ را مسواك‌ بزنيد. يك‌ مسواك‌ نرم‌ نسبت‌ به‌ يك‌ مسواك‌ سفت‌ آسيب‌ كمتري‌ به‌ دندان‌ها و لثه‌ وارد مي‌كند. براي‌ استفاده‌ از نخ‌ دندان‌: مطابق‌ دستورالعمل‌ مندرج‌ در برچسب‌ بسته‌ يا دستورالعمل‌ دندانپزشك‌ خود، از نخ‌ دندان‌ مومي‌ يا غيرمومي‌ استفاده‌ كنيد.
از يك‌ رژيم‌ غذايي‌ كاملاً متعادل‌ استفاده‌ كنيد.
سيگار نكشيد.
   عواقب‌ مورد انتظار
با درمان‌ معمولاً ظرف‌ 2 هفته‌ علاج‌پذير است‌. معاينه‌ منظم‌ و مكرر دندان‌ تا ماهي‌ يك‌بار بعد از درمان‌.
    عوارض‌ احتمالي‌
ممكن‌ است‌ براي‌ پيراستن‌ لثه‌ زبر و عفوني‌، جراحي‌ لازم‌ باشد.
   درمان‌
   اصول‌ كلي‌
تشخيص‌ با معاينه‌ لثه‌ و كشت‌ از ضايعات‌ حاصل‌ مي‌شود.
ممكن‌ است‌ برداشتن‌ بافت‌ مرده‌ جهت‌ درمان‌ توصيه‌ گردد.
هر دو ساعت‌ دهان‌ خود را به‌طور متناوب‌ با شوينده‌هاي‌ زير بشوييد: مخلوط‌ يك‌ قاشق‌ چايخوري‌ نمك‌ در يك‌ ليوان‌ بزرگ‌ آب‌ بسيار گرم‌ مخلوط‌ پراكسيد هيدروژن‌ 2% و آب‌ گرم‌ با مقادير مساوي‌
سيگار نكشيد.
تا بهبودي‌ كامل‌ لثه‌ از هرگونه‌ تحريك‌ لثه‌ خودداري‌ كنيد.
    داروها
پني‌سيلين‌ يا يك‌ آنتي‌بيوتيك‌ ديگر براي‌ مقابله‌ با عفونت‌
مي‌توانيد از داروهاي‌ بدون‌ نياز به‌ نسخه‌اي‌ چون‌ استامينوفن‌ براي‌ درد خفيف‌ استفاده‌ كنيد.
   فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
در 2 روز اول‌ درمان‌ در منزل‌ استراحت‌ كنيد و سپس‌ فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي‌ طبيعي‌ خود را از سر بگيريد.
    رژيم‌ غذايي‌
به‌ خاطر حساسيت‌ لثه‌ به‌ لمس‌ ممكن‌ است‌ يك‌ رژيم‌ غذايي‌ مايع‌ به‌ مدت‌ 3-2 روز لازم‌ باشد. بعد از فروكش‌ كردن‌ درد، سبزيجات‌ و ميوه‌هاي‌ تازه‌ بسياري‌ ميل‌ كنيد. چاشني‌ يا غذاي‌ داغ‌ نخوريد.
هر روز آب‌ميوه‌ و 6-4 ليوان‌ آب‌ ميل‌ كنيد. نوشيدني‌هاي‌ كربنات‌دار يا الكل‌ ننوشيد.
    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان‌ علايم‌ دهان‌ خندقي‌ را داشته‌ باشيد.
اگر در طول‌ درمان‌ يك‌ يا چند مورد از موارد زير رخ‌ دهد: ـ تب‌ ـ تورم‌ گردن‌ يا صورت‌ ـ بلع‌ مشكل‌ ـ عدم‌ توانايي‌ خوردن‌

دندان‌ در آوردن‌ teething

    شرح بيماري
پديده‌ دندان‌ درآوردن‌ عبارت‌ است‌ از ظهور متوالي‌ دندان‌هاي‌ شيري‌ و دايمي‌. دندان‌هاي‌ جديد به‌طور مداوم‌ از 6 ماهگي‌ تا 3 سالگي‌ در مي‌آيند. كودك‌ بين‌ 12-6 سالگي‌ دندان‌هاي‌ شيري‌ خود را از دست‌ مي‌دهد و دندان‌هاي‌ دايمي‌ جاي‌ آنها را مي‌گيرد. به‌طور متوسط‌ اولين‌ مجموعه‌ دندان‌ها در مدت‌كوتاهي‌ بعد از دومين‌ سالروز تولد، كامل‌ مي‌گردد.
   علايم‌ شايع‌
توليد بيش‌ از حد بزاق‌، دندان‌ قروچه‌ و جويدن‌ هر چيزي‌ كه‌ بچه‌ بتواند بگيرد.
درد (اين‌ علامت‌ را نمي‌توان‌ ثابت‌ كرد ولي‌ احتمالاً ايجاد مي‌گردد).
لثه‌ها ممكن‌ است‌ قرمز و متورم‌ شوند.
تحريك‌پذيري‌
كج‌ خلقي‌؛ لجبازي‌
اشكال‌ در به‌ خواب‌ رفتن‌
گريه‌ بيش‌ از حدمعمول‌
دندان‌ در آوردن‌ هرگز نبايد علت‌ تب‌، استفراغ‌، اسهال‌، بي‌اشتهايي‌ طولاني‌، درد گوش‌، تشنج‌، سرفه‌ يا بثور محل‌ پوشك‌ در نظر گرفته‌ شود. اينها علايم‌ يك‌ بيماري‌ هستند.
   علل‌
تكامل‌ فيزيولوژيك‌ طبيعي‌.
    عوامل تشديد كننده بيماري
مشكلات‌ مربوط‌ به‌ دندان‌ در آوردن‌ با هيچ‌ يك‌ از عوامل‌ خطرزاي‌ شناخته‌ شده‌ ارتباط‌ ندارند.
   پيشگيري‌
مشكلات‌ مربوط‌ به‌ دندان‌ در آوردن‌ را نمي‌توان‌ پيشگيري‌ كرد ولي‌ مي‌توان‌ علايم‌ آن‌ را تسكين‌ داد. زمان‌ دندان‌ در آوردن‌ بسيار متغير است‌. البته‌ توالي‌ دندان‌ در آوردن‌ طبيعي‌ در كودكان‌ به‌ شرح‌ زير است‌:
اولين‌ دندان‌ها (دندان‌هاي‌ پيش‌ تحتاني‌) در حدود 6 ماهگي‌، در دخترها زودتر از پسرها
اولين‌ دندان‌ دايمي‌ در حدود 6 سالگي‌
دندان‌هاي‌ آسياي‌ كوچك‌ بين‌ 12-10 سالگي‌ دندان‌هاي‌ آسياي‌ بزرگ‌ در حدود 12 سالگي‌
   عواقب‌ مورد انتظار
ناراحتي‌ حاصل‌ از دندان‌ درآوردن‌ را مي‌توان‌ به‌طور نسبي‌ تسكين‌ داد.
    عوارض‌ احتمالي‌
دندان‌ درآوردن‌ ممكن‌ است‌ به‌ اشتباه‌ به‌ عنوان‌ يك‌ بيماري‌ تب‌زا تشخيص‌ داده‌ شود.
   درمان
    اصول‌ كلي‌
لثه‌ كودك‌ را با انگشتان‌ خود مالش‌ دهيد؛ اين‌ امر بسيار آرامبخش‌ است‌.
يك‌ پارچه‌ شستشوي‌ زبر را منجمد كنيد و اجازه‌ دهيد كه‌ كودك‌ آن‌ را بجود.
به‌ كودك‌ يك‌ بيسكويت‌ مخصوص‌ دوران‌ دندان‌ درآوردن‌ و يا حلقه‌ پلاستيكي‌ مخصوص‌ دندان‌ درآوردن‌ بدهيد (مي‌توانيد آن‌ را سرد كنيد).
يا يك‌ سواب‌ كتان‌ و آب‌، دندان‌هاي‌ تازه‌ و لثه‌ را تميز كنيد يا اين‌ كه‌ با پيچيدن‌ يك‌ پارچه‌ شستشوي‌ نرم‌ دور انگشت‌ خود، دندان‌هاي‌ كودك‌ و لثه‌ او را تميز كنيد. قبل‌ از مسواك‌زدن‌ منظم‌، صبر كنيد تا كودك‌ 3-2 ساله‌ شود. در اين‌ سن‌، كودكان‌ مي‌خواهند با مسواك‌زدن‌ از والدين‌ خود تقليد كنند.
در 3-2 سالگي‌ مراجعه‌ منظم‌ به‌ دندانپزشك‌ را آغاز كنيد.
در 5 سالگي‌ به‌ كودك‌ توضيح‌ دهيد كه‌ افتادن‌ دندان‌ كودك‌ طبيعي‌ است‌. اين‌ امر مانع‌ مي‌شود كه‌ كودك‌ در هنگام‌ شروع‌ افتادن‌ دندان‌هايش‌ نگران‌ گردد.
   داروها
معمولاً براي‌ ناراحتي‌ حاصل‌ از دندان‌ درآوردن‌، دارو لازم‌ نيست‌. ممكن‌ است‌ استامينوفن‌ يا يك‌ كرم‌ يا پماد ماليدني‌ برروي‌ لثه‌ براي‌ تسكين‌ ناراحتي‌، توصيه‌ شود.
   فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي‌ وجود ندارد.
    رژيم‌ غذايي‌
رژيم‌ غذايي‌ خاصي‌ ندارد.
    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر درجه‌ حرارت‌ كودك‌ بيش‌ از حدطبيعي‌ شود.
اگر علايم‌ عفونت‌ مثل‌ درد، چرك‌، تورم‌ بيش‌ از حد يا قرمزي‌ زياد لثه‌ در حين‌ دندان‌ درآوردن‌ ايجاد گردد.

دندان‌ قروچه tooth grinding‌

    شرح بيماري
دندان‌ قروچه‌ عبارت‌ است‌ از عادت‌ ساييدن‌ دندان‌ها. عنوان‌ قروچه‌ معمولاً در خواب‌ رخ‌ مي‌دهد ولي‌ ساييدن‌ يا كوبيدن‌ دندان‌ها در طول‌ روز نيز شايع‌ است‌. دندان‌ قروچه‌ مداوم‌ ممكن‌ است‌ باعث‌ خوردگي‌ لثه‌ها و استخوان‌هاي‌ حمايت‌كننده‌ از آنها در دهان‌ شود.
    علايم‌ شايع‌
انقباض‌ فراوان‌ عضلات‌ در يك‌ طرف‌ صورت‌
صداهاي‌ آزاردهنده‌ دندان‌ قروچه‌ در شب‌. اين‌ صداها ممكن‌ است‌ چنان‌ بلند باشند كه‌ ديگران‌ را از خواب‌ بيدار كنند.
آسيب‌ به‌ دندان‌ها، لثه‌ و استخوان‌ حمايت‌كننده‌ (در معاينه‌ دندان‌، واضح‌ است‌).
سردرد
    علل‌
اضطراب‌
تلاش‌ ناخودآگاه‌ براي‌ تصحيح‌ اشتباه‌ در «گاز زدن‌» (تماس‌ بين‌ دندان‌هاي‌ فوقاني‌ و تحتاني‌ در هنگام‌ بسته‌ بودن‌ فك‌ها).
    عوامل تشديد كننده بيماري
استرس‌، اضطراب‌ يا الكليسم‌
    پيشگيري‌
در صورت‌ امكان‌ از وضعيت‌هاي‌ استرس‌زا پرهيز كنيد.
   عواقب‌ مورد انتظار
معمولاً با درمان‌ ظرف‌ 6 ماه‌ قابل‌ علاج‌ است‌.
   عوارض‌ احتمالي‌
بدون‌ درمان‌ ممكن‌ است‌ دندان‌ها، استخوان‌ها و لثه‌ در اثر فشار ساييدگي‌، خورده‌ يا شكسته‌ شوند.
    درمان‌
    اصول‌ كلي‌
شناسايي‌ مشكل‌ به‌ وسيله‌ بيمار و تلاش‌ آگاهانه‌ براي‌ ترك‌ عادت‌
مراقبت‌ دندانپزشك‌. دندانپزشك‌ شما ممكن‌ است‌ براي‌ پيشگيري‌ از دندان‌ قروچه‌ در هنگام‌ خواب‌، يك‌ پروتز محافظ‌ شب‌ بسازد و آن‌ را در دهان‌ شما كار بگذارد. يك‌ پروتز محافظ‌ شب‌ شامل‌ اسپلينت‌هاي‌ متحركي‌ است‌ كه‌ روي‌ دندان‌ها قرار مي‌گيرند تا فشار ناصحيح‌ گاز زدن‌ را بردارند.
آموزش‌ بازخورد زيستي‌ (فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي‌ آرامش‌دهنده‌) يا مشاوره‌ براي‌ آموختن‌ روش‌هايي‌ جهت‌ كنار آمدن‌ مؤثرتر با استرس‌ ممكن‌ است‌ مورد نياز باشد.
اجتناب‌ از الكل‌
   داروها
معمولاً براي‌ اين‌ اختلال‌ دارو لازم‌ نيست‌. ممكن‌ است‌ در موارد خاصي‌، درمان‌ با يك‌ آرام‌بخش‌ يا خواب‌آور به‌ مدت‌ كوتاه‌ كمك‌كننده‌ باشد.
    فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي‌ وجود ندارد.
   رژيم‌ غذايي‌
رژيم‌ غذايي‌ خاصي‌ ندارد.
    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر در شب‌ دندان‌ قروچه‌ مي‌كنيد (در اين‌ حالت‌ مي‌توانيد به‌ دندانپزشك‌ خود نيز مراجعه‌ كنيد).
اگر شما دچار درد اطراف‌ گوش‌، گيجي‌ يا صداي‌ زنگ‌ در گوش‌ شويد.
اگر شما دچار درد يا تق‌تق‌ كردن‌ در فك‌ شويد.
اگر پروتز محافظ‌ شب‌ خود را گم‌ كنيد يا بشكنيد.

تومورهاي‌ غدد بزاقي salivary gland tumor‌

   شرح بيماري
تومورهاي‌ غدد بزاقي‌ يك‌ رشد غيرطبيعي‌ در غدد بزاقي‌. اكثر تومورهاي‌ غدد بزاقي‌ خوش‌خيم‌ بوده‌ و چند سال‌ زمان‌ نياز است‌ تا بروز كنند. حتي‌ تومورهاي‌ بدخيم‌ غدد بزاقي‌ نيز به‌ندرت‌ به‌ نواحي‌ دوردست‌ بدن‌ گسترش‌ مي‌يابند. اين‌ تومورها ممكن‌ است‌ در غدد پاروتيد (غدد بزاقي‌ واقع‌ در ناحيه‌ زاويه‌ فكي‌) يا غدد تحت‌ فكي‌ و زيرزباني‌ (غدد بزاقي‌ واقع‌ در كف‌ دهان‌) بروز كنند.
    علايم‌ شايع‌
يك‌ تورم‌ نرم‌ و دردناك‌ يا يك‌ توده‌ سفت‌ بر روي‌ زاويه‌ فكي‌ يا در كف‌ دهان‌
اين‌ تومورها گاهي‌ با درد همراهند.
    علل‌
ناشناخته‌.
    عوامل تشديد كننده بيماري
كم‌آبي‌ بدن‌
بهداشت‌ دهاني‌ نامطلوب‌
استعمال‌ دخانيات‌
سنگ‌ مجاري‌ بزاقي‌
دندان‌ مصنوعي‌
    پيشگيري‌
برخي‌ از آنها غيرقابل‌ پيشگيري‌ است‌، ولي‌ خطر بروز آنها را مي‌توان‌ با اقدامات‌ زير به‌ حداقل‌ رساند:
عدم‌ استعمال‌ دخانيات‌
حفظ‌ بهداشت‌ دهاني‌ مطلوب‌
    عواقب‌ موردانتظار
تومورهاي‌ بدخيم‌ بزاقي‌ معمولاً با جراحي‌، اشعه‌درماني‌ و داروهاي‌ ضد سرطان‌ قابل‌ علاج‌ هستند.
تومورهاي‌ خوش‌خيم‌ معمولاً با جراحي‌ تنها قابل‌ درمانند.
   عوارض‌ احتمالي‌
عفونت‌ محل‌ جراحي‌
بدشكلي‌ ظاهري‌ پس‌ از جراحي‌
گسترش‌ كشنده‌ ( تومورهاي‌ بدخيم)‌ به‌ ساير اعضا (به‌ندرت‌)
    درمان‌
    اصول‌ كلي‌
بررسي‌هاي‌ تشخيصي‌ ممكن‌ است‌ شامل‌ راديوگرافي‌ غدد بزاقي‌ و قفسه‌ سينه‌، ام‌.آر.آي‌، سي‌تي‌ اسكن‌، سونوگرافي‌، اسكن‌ راديوايزوتوپ‌ با تكنسيم‌ 99 باشد.
جراحي‌ براي‌ برداشت‌ تومور و غدد لنفاوي‌ ناحيه‌ گردن‌، در صورت‌ گسترش‌ سلول‌هاي‌ بدخيم‌ تومور
تميز نگه‌ داشتن‌ دهان‌ پس‌ از جراحي‌ با دهان‌شويه‌ آب‌ نمك‌. روزانه‌ حداقل‌ 4-3 بار دهان‌ را با محلول‌ آب‌ نمك‌ (يك‌ قاشق‌ چايخوري‌ نمك‌ در 250 سي‌سي‌ آب‌ گرم‌ (معادل‌ يك‌ بطري‌ نوشابه‌) شستشو دهيد.
    داروها
مسكن‌ها، در صورت‌ نياز
آنتي‌بيوتيك‌ها، در صورت‌ وجود عفونت‌
داروهاي‌ ضد سرطان‌، در صورتي‌ كه‌ جراحي‌ و اشعه‌درماني‌ براي‌ درمان‌ تومورهاي‌ بدخيم‌ اين‌ ناحيه‌ كفايت‌ نكند.
    فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
پس‌ از جراحي‌ هرچه‌ سريعتر فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي‌ طبيعي‌ خود را از بگيريد.
   رژيم‌ غذايي‌
تا بهبود محل‌ جراحي‌ در دهان‌، استفاده‌ از رژيم‌ مايعات‌ لازم‌ خواهد بود.
    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان داراي‌ علايم‌ تومور غدد بزاقي‌ باشيد.
- بروز علايم‌ عفونت‌ در دهان‌ از قبيل‌ گرمي‌، قرمزي‌، درد يا احساس‌ درد با لمس‌ ناحيه‌ و تورم‌ پس‌ از جراحي‌
- اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه شده ايد‌. داروهاي‌ تجويزي‌ ممكن‌ است‌ با عوارض‌ جانبي‌ همراه‌ باشند

پريودنتيت‌ (التهاب‌ لثه‌) periodontitis

    شرح بيماري
پريودنتيت‌ (التهاب‌ لثه‌) التهاب‌ و عفونت‌ لثه‌ها، كه‌ باعث‌ تحليل‌ رفتن‌ استخوان‌ تكيه‌گاه‌ لثه‌ مي‌شود. پريودنتيت‌ بيش‌ از پوسيدگي‌ دندان‌ باعث‌ از دست‌ دادن‌ دندان‌ها مي‌گردد. اين‌ بيماري‌ مسري‌ نيست‌.
    علايم‌ شايع‌
احساس‌ طعم‌ ناخوشايند در دهان‌
بوي‌ بد تنفس‌
خونريزي‌ لثه‌
شل‌ شدن‌ دندان‌ها در جاي‌ خود
درد دندان‌ها يا لثه‌ هنگام‌ خوردن‌ غذاهاي‌ داغ‌، سرد يا شيرين‌
در صورت‌ تشكيل‌ آبسه‌، علايم‌ درد، تورم‌، احساس‌ درد هنگام‌ لمس‌ لثه‌ها و تب‌ نيز اضافه‌ خواهد شد.
   علل‌
تخريب‌ استخوان‌ تكيه‌گاه‌ دندان‌ها توسط‌ پلاك‌ (يك‌ رسوب‌ چسبنده‌ متشكل‌ از باقي‌ مانده‌ غذاها، باكتري‌ها و مخاط‌). بهداشت‌ نامناسب‌ دندان‌ها سبب‌ تشكيل‌ و تجمع‌ پلاك‌ها مي‌گردد.
   عوامل تشديد كننده بيماري
بيماري‌هاي‌ كاهش‌دهنده‌ مقاومت‌ بدن‌
    پيشگيري‌
حفظ‌ بهداشت‌ مناسب‌ دهان‌ (به‌ قسمت‌ اصول‌ كلي‌ درمان‌ رجوع‌ شود)
از خوردن‌ ميان‌ وعده‌هاي‌ شيرين‌ كه‌ در تشكيل‌ پلاك‌ها نقش‌ دارد خودداري‌ كنيد.
براي‌ حفظ‌ بهداشت‌ مطلوب‌ دندان‌ها به‌ طور منظم‌ به‌ دندانپزشك‌ مراجعه‌ كنيد. درباره‌ كافي‌ بودن‌ ميزان‌ فلوريد آب‌ آشاميدني‌ منطقه‌ خود از دندانپزشك‌ سؤال‌ كنيد. مكمل‌هاي‌ فلوريد ممكن‌ است‌ به‌ محافظت‌ دندان‌ها در برابر اين‌ بيماري‌ كمك‌ كنند.
   عواقب‌ مورد انتظار
اين‌ يبماري‌ معمولاً با تركيبي‌ از درمان‌ مشكلات‌ دنداني‌ و رعايت‌ دقيق‌ يك‌ برنامه‌ بهداشت‌ دهاني‌ مطلوب‌ قابل‌ معالجه‌ است‌ (به‌ قسمت‌ اصولي‌ كلي‌ درمان‌ مراجعه‌ شود)
    عوارض‌ احتمالي‌
بدون‌ درمان‌، دندان‌ها چنان‌ در جايگاه‌ استخواني‌ خود شُل‌ مي‌شوند كه‌ كشيدن‌ آنها ضروت‌ مي‌يابد.
    درمان‌
   اصول‌ كلي‌
پلاك‌هاي‌ چسبنده‌ واضح‌ را با يك‌ مسواك‌ نرم‌ هر روز از روي‌ دندان‌هاو لثه‌ها پاك‌ نماييد. احتمال‌ آسيب‌ ديدن‌ دندان‌ها و لثه‌ها با يك‌ مسواك‌ نرم‌ كمتر از مسواك‌ سخت‌ است‌. مسواك‌ را برروي‌ خط‌ لثه‌ قرار داده‌ و به‌ آرامي‌ آن‌ را بچرخانيد در حالي‌ كه‌ پرزهاي‌ آن‌ در جهت‌ لثه‌ها باشد. هر بخش‌ دهان‌ را در يك‌ زمان‌ مسواك‌ بزنيد (مسواك‌زدن‌ يك‌ بخش‌ دندان‌ها را كامل‌ كرده‌ و سپس‌ به‌ بخش‌ ديگر بپردازيد).
- براي‌ استفاده‌ از نخ‌ دندان‌، يك‌ نخ‌ دندان‌ موم‌ اندود يا بدون‌ موم‌ را دور يك‌ انگشت‌ از هر دست‌ بپيچيد. با فشار دادن‌ نخ‌ آن‌ را در فضاي‌ بين‌ دو دندان‌ وارد سازيد و با ملايمت‌ سطوح‌ دندان‌ها را با جلو و عقب‌ بردن‌ نخ‌ شبيه‌ حركت‌ اره‌ در سطح‌ خط‌ لثه‌اي‌ تميز كند. بين‌ تمام‌ دندان‌هاي‌ پاييني‌ را به‌ اين‌ طريق‌ با هدايت‌ دو انگشت‌ تميز كنيد. سپس‌ نخ‌ را شل‌ كرده‌ و آن‌ را برروي‌ نوك‌ انگشتان‌ شست‌ قرار داده‌ و با هدايت‌ دو انگشت‌ شست‌ بين‌ دندان‌هاي‌ بالايي‌ را تميز كنيد.
- گاهي‌ جراحي‌ به‌ منظور برداشت‌ بافت‌ ناسالم‌ لثه‌ و بازسازي‌ استخوان‌ تكيه‌گاه‌ دندان‌ها جهت‌ حذف‌ حفرات‌ دندان‌ غيرطبيعي‌ ايجاد شده‌ لازم‌ مي‌گردد.
    داروها
براي‌ درد خفيف‌، مصرف‌ داروهاي‌ بدون‌ نسخه‌ نظير استامينوفن‌ ممكن‌ است‌ كافي‌ باشد.
    فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي‌ وجود ندارد.
    رژيم‌ غذايي‌
رژيم‌ خاصي‌ نياز نيست‌، به‌ جز محدوديت‌ مصرف‌ مواد شيرين‌
    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان داراي‌ علايم‌ پريودنتيت‌ باشيد.

برفك‌ (كانديدياز دهاني‌) thrush

    شرح بيماري
برفك‌ عبارت‌ است‌ از يك‌ عفونت‌ قارچي‌ شايع‌ دهان‌. بيشتر، نوزادان‌ و شيرخواران‌ را مبتلا مي‌كند ولي‌ ساير كودكان‌ و بزرگسالان‌ نيز مبتلا مي‌شوند.
   علايم‌ شايع‌
لكه‌هايي‌ (پلاك‌هايي‌) با مشخصات‌ زير در دهان‌ ظاهر مي‌شوند:
لكه‌ها سفيد تا زرد متمايل‌ به‌ كرم‌ و اندكي‌ برجسته‌ هستند. شبيه‌ شير دلمه‌ بسته‌ هستند ولي‌ پاك‌ نمي‌شوند.
لكه‌ها دردناك‌ نيستند مگر اين‌ كه‌ برداشته‌ شوند. در اين‌ صورت‌ زخم‌هاي‌ كوچك‌ و دردناكي‌ بر جاي‌ مي‌گذارند.
دهان‌ خشك‌ است‌.
   علل‌
قارچي‌ به‌ نام‌ كانديدا آلبيكنس‌ . معمولاً به‌ تعداد كم‌ در دهان‌ وجود دارد ولي‌ عوامل‌ خاصي‌ ممكن‌ است‌ باعث‌ تكثير بيش‌ از حد آن‌ شوند:
درمان‌ با آنتي‌بيوتيك‌ها. ممكن‌ است‌ تعادل‌ طبيعي‌ ارگانيسم‌ها را در دهان‌ برهم‌ زند و باعث‌ ايجاد برفك‌ گردد.
زايمان‌. نوزادان‌ ممكن‌ است‌ عفونت‌ را در حين‌ عبور از مجراي‌ زايمان‌ كسب‌ كنند به‌ خصوص‌ اگر مادر دچار عفونت‌ مهبل‌ با يك‌ مخمر باشد. برفك‌ ظرف‌ چند ساعت‌ تا 7 روز پس‌ از تولد ظاهر مي‌شود.
سالخوردگي‌. افراد مسن‌تر به‌ خاطر مقاومت‌ طبيعي‌ كمتر دچار برفك‌ مي‌گردند.
   عوامل تشديد كننده بيماري
تغذيه‌ نامناسب‌
بيماري‌ كه‌ باعث‌ كاهش‌ مقاومت‌ شده‌ باشد.
ايدز (برفك‌ در بزرگسالان‌، جزئي‌ از معيارهاي‌ تشخيصي‌ ايدز به‌ شمار مي‌رود).
ديابت‌ شيرين‌
التهاب‌ ناشي‌ از دندان‌هاي‌ مصنوعي‌
مصرف‌ مزمن‌ استروييدها (خوراكي‌ يا استنشاق‌)
   پيشگيري‌
بهداشت‌ خوب‌ دهان‌
اجتناب‌ از آنتي‌بيوتيك‌هاي‌ غيرضروري‌
   عواقب‌ مورد انتظار
درمان‌ معمولاً ظرف‌ 3 روز اين‌ عفونت‌ را پاك‌ مي‌كند. خطرناك‌ يا جدي‌ نيست‌ ولي‌ تمايل‌ به‌ عود دارد.
   عوارض‌ احتمالي‌
مي‌تواند به‌ مهبل‌، پوست‌، حنجره‌، لوله‌ گوارش‌ يا دستگاه‌ تنفسي‌ گسترش‌ يابد.
    درمان‌
    اصول‌ كلي‌
آزمون‌هاي‌ تشخيصي‌ مي‌توانند شامل‌ خراش‌ دادن‌ پلاك‌ و بررسي‌ ماده‌ در زيرميكروسكوپ‌ باشند.
هدف‌ از درمان‌ بهبود بيماري‌ زمينه‌اي‌ مساعدكننده‌ بيمار به‌ عفونت‌ و تسكين‌ علايم‌ برفك‌ است‌.
در صورت‌ ابتلاي‌ يك‌ شيرخوار به‌ اين‌ عفونت‌، هر چيزي‌ را كه‌ ممكن‌ است‌ در دهان‌ بچه‌ قرار بگيرد، استريل‌ كنيد.
   داروها
محلول‌ پراكسيد هيدروژن‌ براي‌ شستشوي‌ دهان‌، ناراحتي‌ را تسكين‌ خواهد داد.
ممكن‌ است‌ از داروي‌ كلوتريمازول‌ كه‌ در دهان‌ حل‌ مي‌شود، 5 بار در روز و به‌ مدت‌ 14 روز استفاده‌ شود.
ضايعات‌ كودكان‌ كم‌سن‌ را مي‌توان‌ به‌ دقت‌ با يك‌ وسيله‌ نخي‌ آغشته‌ به‌ سوسپانسيون‌ نيستاتين‌ برداشت‌.
كرم‌هاي‌ ضد كانديديا كه‌ در زير دندان‌هاي‌ مصنوعي‌ يا در گوشه‌هاي‌ دهان‌ به‌كار مي‌روند، گاهي‌ اثربخش‌ هستند.
   فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي‌ وجود ندارد.
   رژيم‌ غذايي‌
در شيرخواران‌ تغييري‌ لازم‌ نيست‌. ساير كودكان‌ و بزرگسالان‌ بايد مايعات‌ كافي‌ همراه‌ با شير، ژلاتين‌ مايع‌، بستني‌، فرني‌، آب‌، چاي‌ يا ساير نوشيدني‌ها و غذاهايي‌ را مصرف‌ كنيد كه‌ به‌ راحتي‌ قابل‌ بلع‌ هستند. در صورت‌ دردناك‌ بودن‌ لكه‌ها، براي‌ نوشيدن‌ از ني‌ استفاده‌ كنيد.
    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر علايم‌ كم‌آبي‌ (چشم‌هاي‌ گود رفته‌، الاستيسيته‌ كم‌ پوست‌ و خستگي‌) در يك‌ كودك‌ ظاهر شوند.
ايجاد تب‌
ظاهر شدن‌ ضايعات‌ در پوست‌ يا مهبل‌
اگر علايم‌ عفونت‌ باكتريايي‌ ثانويه‌ (درد، قرمزي‌، حساسيت‌ به‌ لمس‌، تورم‌، گاهي‌ تب‌) در دهان‌ ظاهر شوند.

آفت‌ دهان‌ canker sores

   اطلاعات‌ اوليه‌
   توضيح‌ كلي‌
آفت‌ دهان‌ عبارت‌ است‌ از زخم‌هاي‌ دردناكي‌ كه‌ در مخاط‌ دهان‌ به‌ وچود مي‌آيند. آفت‌ دهان‌ سرطاني‌ نيست‌. آفت‌ دهان‌ ممكن‌ است‌ با عفونت‌ هرپسي‌ (ناشي‌ از ويروس‌ تب‌خال‌) اشتباه‌ گرفته‌ شود. اين‌ نوع‌ زخم‌ مي‌تواند در هر دو جنس‌ رخ‌ دهد، اما در زنان‌ شايع‌تر است‌.
  علايم‌ شايع‌
زخم‌ در دهان‌ با خصوصيات‌ زير:
كوچك‌، بسيار دردناك‌، و كم‌ عمق‌ هستند و توسط‌ يك‌ غشاي‌ خاكستري‌ پوشيده‌ شده‌اند. حاشيه‌ آنها توسط‌ يك‌ هاله‌ قرمز پررنگ‌ احاطه‌ شده‌ است‌.
اين‌ زخم‌ها مي‌توانند روي‌ لب‌ها، لثه‌ها، داخل‌ گونه‌ها، زبان‌، كام‌ و گلو ظاهر شوند. به‌ هنگام‌ حمله‌ آفت‌ معمولاً 3-2 زخم‌ به‌ وجود مي‌آيند، اما ظهور يك‌ باره‌ 15-10 زخم‌ با هم‌ ديگر خيلي‌ بعيد نيست‌.
زخم‌ها ممكن‌ است‌ در 3-2 روز اول‌ بسيار دردناك‌ باشند به‌ نحوي‌ كه‌ فرد موقع‌ خوردن‌ يا صحبت‌ كردن‌ دچار ناراحتي‌ مي‌شوند.
گاهي‌ قبل‌ از بروز زخم‌، براي‌ 24 ساعت‌ احساس‌ مورمور يا سوزش‌ وجود دارد.
   علل‌
علت‌ دقيق‌ آن‌ ناشناخته‌ است‌ اما علل‌ زير محتمل‌تر به‌ نظر مي‌رسند:
استرس‌ عاطفي‌ يا جسماني‌، اضطراب‌، يا ناراحتي‌ و عصبي‌ بودن‌ پيش‌ از عادت‌ ماهانه‌
آسيب‌ به‌ مخاط‌ دهان‌ در اثر خشن‌ بودن‌ دندان‌هاي‌ مصنوعي‌، غذاي‌ داغ‌، مسواك‌ زدن‌، يا كار دندانپزشكي‌
آزردگي‌ و تحريك‌ ناشي‌ از غذاهايي‌ مثل‌ شكلات‌، غذاهاي‌ ترش‌ و اسيدي‌ (سركه‌، غذاهاي‌ دودي‌)، آجيل‌ها يا چيس‌هاي‌ نمك‌ زده‌ شده‌
عفونت‌هاي‌ ويروسي‌
   عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر
كار دندانپزشكي‌ اخير.
   پيشگيري‌
دندان‌هاي‌ خود را روزانه‌ حداقل‌ دوبار مسواك‌ بزنيد و مرتباً از نخ‌ دندان‌ استفاده‌ كنيد تا تميزي‌ و سلامتي‌ دهان‌ و دندان‌ها حفظ‌ شود.
حتي‌المقدور سعي‌ كنيد استرس‌ نداشته‌ باشيد.
از تماس‌ نزديك‌ با افراد دچار عفونت‌ خودداري‌ كنيد.
دقت‌ كنيد كه‌ آفت‌، بيشتر بعد از خوردن‌ چه‌ نوع‌ غذايي‌ رخ‌ مي‌دهد. از خوردن‌ غذاهايي‌ كه‌ به‌ نظر باعث‌ آغاز حمله‌ مي‌شوند خودداري‌ كنيد.
  عواقب‌ مورد انتظار
اكثر زخم‌هاي‌ آفتي‌ بدون‌ برجاي‌ گذاشتن‌ جوشگاه‌ در عرض‌ 2 هفته‌ خوب‌ مي‌شوند. حملات‌ مكرر آفت‌ شايع‌ هستند. آفت‌ ممكن‌ است‌ به‌ صورت‌ يك‌ زخم‌ حداكثر 3-2 بار در سال‌ تا بروز بدون‌ وقفه‌ چندين‌ زخم‌ در سال‌ رخ‌ دهد.
  عوارض‌ احتمالي‌
در موارد شديد كه‌ خوردن‌ و آشاميدن‌ سخت‌ مي‌شود امكان‌ دارد بدن‌ كم‌ آب‌ شود.
   درمان‌
   اصول‌ كلي‌
امكان‌ دارد توصيه‌ به‌ كشت‌ زخم‌ شود تا بتوان‌ آفت‌ را از زخم‌ هرپسي‌ افتراق‌ داد، يا احياناً اگر عفونت‌ باكتريايي‌ ثانويه‌ وجود داشته‌ باشد آن‌ را تشخيص‌ داد.
دهان‌ را روزانه‌ 3 بار يا بيشتر با محلول‌ نمك‌ (نصف‌ قاشق‌ چايخوري‌ نمك‌ در حدود يك‌ ليوان‌ آب‌ حل‌ شود) شستشو دهيد، البته‌ به‌ شرط‌ اين‌ كه‌ خيلي‌ دردناك‌ نباشد.
زخم‌ها را مرتباً با كمك‌ گوش‌ پاك‌ كن‌ يا چيزي‌ شبيه‌ آن‌ كه‌ آغشته‌ به‌ پراكسيدهيدروژن‌ 2% باشد پاك‌ كنيد.
اگر آفت‌ در اثر خشن‌ بودن‌ دندان‌، بريس‌ يا دندان‌ مصنوعي‌ ايجاد شده‌ باشد، به‌ دندانپزشك‌ مراجعه‌ كنيد. تا زماني‌ كه‌ اين‌ نوع‌ مشكلات‌ برطرف‌ نشود آفت‌ دهان‌ خوب‌ نمي‌شود.
   داروها
بي‌حس‌كننده‌هاي‌ موضعي‌ براي‌ تخفيف‌ درد
خمير حاوي‌ يك‌ مشتق‌ استروييد به‌ همراه‌ تريامسينولون‌ استونايد. اگر به‌ محض‌ شروع‌ زخم‌ ماليده‌ شود، مي‌تواند از بروز درد جلوگيري‌ كند.
دارويي‌ كه‌ براي‌ حمله‌ قبلي‌ آفت‌ تجويز شده‌ است‌ را نگاه‌ داريد. در صورت‌ بروز مجدد آفت‌، بلافاصله‌ آن‌ را مصرف‌ كنيد. درمان‌ هر چقدر زودتر آغاز شود، آفت‌ خفيف‌تر خواهد بود.
  فعاليت‌
محدوديتي‌ براي‌ آن‌ وجود ندارد.
   رژيم‌ غذايي‌
محدوديتي‌ براي‌ آن‌ وجود ندارد، مگر پرهيز از غذاهايي‌ كه‌ آفت‌ را بدتر مي‌كنند. به‌ هنگام‌ بهبود آفت‌، هر چقدر مي‌توانيد مايعات‌ زيادتر بنوشيد و يك‌ رژيم‌ غذايي‌ متعادل‌ داشته‌ باشيد.
براي‌ كم‌ كردن‌ درد، مايعات‌ را با ني‌ بنوشيد. مواد غذايي‌ كه‌ كمتر باعث‌ درد مي‌شوند عبارتند از: شير، ژلاتين‌ مايع‌، ماست‌ و بستني‌.
   در اين‌ شرايط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نماييد
اگر درجه‌ حرارت‌ بدن‌ به‌ 9/38 درجه‌ سانتيگراد يا بالاتر برسد.
- اگر علي‌رغم‌ درمان‌، آفت‌ در عرض‌ 3 روز رو به‌ بهبود نگذارد.
- اگر درد غير قابل‌ تحمل‌ باشد و با درمان‌ تخفيف‌ نيابد.
- اگر كودكي‌ كه‌ دهانش‌ آفت‌ مي‌زند وزن‌ كم‌ كند

التهاب‌ زبان‌ (گلوسيت‌) tongue inflammation

   شرح بيماري
گلوسيت‌ عبارت‌ است‌ از التهاب‌ حاد يا مزمن‌ زبان‌ در اثر علل‌ مختلف‌. گاهي‌ مسري‌ است‌ ولي‌ سرطاني‌ نيست‌.
   علايم‌ شايع‌
هر يك‌ از موارد زير:
زبان‌ متورم‌ با رنگ‌ قرمز روشن‌
زخم‌ متورم‌ با رنگ‌ قرمز روشن‌
مويي‌شكل‌ شدن‌ زبان‌، گاهي‌ همراه‌ با سطحي‌ سياه‌
قرمز شدن‌ نوك‌ و گوشه‌هاي‌ زبان‌
   علل‌
عفوني‌ از جمله‌ هرپس‌
سوختگي‌
آسيب‌ ناشي‌ از دندان‌هاي‌ ناصاف‌، عدم‌ تناسب‌ دندان‌هاي‌ مصنوعي‌، تنفس‌ دهاني‌ يا گازگرفتگي‌ مكرر در حين‌ تشنج‌
سوء مصرف‌ الكل‌، دخانيات‌، غذاي‌ گرم‌ يا چاشني‌
سلامت‌ نامناسب‌ دندان‌
آلرژي‌ به‌ خمير دندان‌، دهان‌ شور (به‌ ويژه‌ دهان‌ شور حاوي‌ پراكسيد)، شيريني‌، رنگ‌ يا مواد مورد استفاده‌ در كارهاي‌ دندان‌پزشكي‌
كمبود ويتامين‌هاي‌ ب‌ در اثر پلاگر، كم‌خوني‌ كمبود ويتامين‌ ب‌12 يا كم‌خوني‌ كمبود آهن‌
واكنش‌هاي‌ مضر نسبت‌ به‌ داروها
    عوامل تشديد كننده بيماري
تغذيه‌ نامناسب‌ به‌ ويژه‌ كمبود ويتامين‌ها
سيگار كشيدن‌
مواجهه‌ شيميايي‌ يا محيطي‌ با موارد شيميايي‌ تحريك‌كننده‌ يا خورنده‌
الكليسم‌
اضطراب‌ يا افسردگي‌
ديابت‌ شيرين‌
   پيشگيري‌
بهداشت‌ دهان‌ خوبي‌ داشته‌ باشيد. دندان‌ها و زبان‌ را حداقل‌ 2 بار در روز مسواك‌ بزنيد و هر روز از نخ‌ دندان‌ استفاده‌ كنيد. مرتب‌ چكاب‌ دندانپزشكي‌ داشته‌ باشيد.
سيگار نكشيد.
با استفاده‌ از محافظ‌ سر در ورزش‌هاي‌ تماسي‌ يا دوچرخه‌ سواري‌، از آسيب‌ زبان‌ پيشگيري‌ كنيد.
   عواقب‌ مورد انتظار
با درمان‌ معمولاً ظرف‌ 2 هفته‌ علاج‌پذير است‌.
   عوارض‌ احتمالي‌
التهاب‌ زبان‌ در صورت‌ عدم‌ درمان‌ كافي‌ مي‌تواند مزمن‌ شود.
    درمان‌
    اصول‌ كلي‌
آزمون‌هاي‌ تشخيصي‌ مي‌توانند شامل‌ بررسي‌هاي‌ آزمايشگاهي‌ خون‌ يا بيوپسي‌ براي‌ تشخيص‌ هر گونه‌ اختلال‌ زمينه‌اي‌ باشند.
درمان‌ متوجه‌ علت‌ زمينه‌اي‌ در كنار ابزارهاي‌ كمك‌ به‌ خود خواهد بود.
بررسي‌ كنيد كه‌ آيا بين‌ خوردن‌ غذاهاي‌ خاص‌ و التهاب‌ زبان‌ همراهي‌ وجود دارد يا خير. غذاهاي‌ تحريك‌كننده‌ مي‌توانند شامل‌ شكلات‌، مركبات‌، غذاهاي‌ اسيدي‌ (سركه‌، ترشي‌جات‌)، آجيل‌ شور يا چيپس‌ سيب‌ زميني‌ باشند.
روزانه‌ 3 بار يا بيشتر دهان‌ خود را با محلول‌ نمك‌ (نصف‌ قاشق‌ چايخوري‌ در 250 سي‌سي‌ آب‌ معادل‌ يك‌ بطري‌ نوشابه‌) بشوييد.
اگر التهاب‌ زبان‌، ناشي‌ از يك‌ دندان‌ يا دندان‌ مصنوعي‌ خراب‌ باشد، با دندانپزشك‌ خود مشورت‌ كنيد. تا زمان‌ رفع‌ علت‌، التهاب‌ بهبود نخواهد يافت‌.
   داروها
براي‌ درد خفيف‌ مي‌توانيد از داروهاي‌ بدون‌ نياز به‌ نسخه‌ مثل‌ دهان‌ شوهاي‌ بي‌حس‌كننده‌ يا استامينوفن‌ استفاده‌ كنيد.
ممكن‌ است‌ براي‌ عفونت‌ و درد، آنتي‌بيوتيك‌ها يا بي‌حس‌كننده‌هاي‌ موضعي‌ تجويز گردند.
    فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي‌ وجود ندارد.
   رژيم‌ غذايي‌
غير از پرهيز از غذاهايي‌ كه‌ التهاب‌ را تشديد مي‌كنند، رژيم‌ غذايي‌ خاصي‌ ندارد. در طول‌ بهبودي‌ در حدامكان‌ از مايعات‌ فراوان‌ و رژيم‌ غذايي‌ كاملاً متعادل‌ استفاده‌ كنيد. براي‌ به‌ حداقل‌ رساندن‌ درد، مايعات‌ را با ني‌ بنوشيد. غذاهايي‌ كه‌ درد كمتري‌ ايجاد مي‌كنند، عبارتند از شير، ژلاتين‌ مايع‌، ماست‌، بستني‌ و فرني‌.
    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
ايجاد تب‌
عدم‌ بهبودي‌ علايم‌ ظرف‌ 3 روز علي‌رغم‌ درمان‌
اگر درد غير قابل‌ تحمل‌ شود و با درمان‌ تسكين‌ نيابد.
ظهور بثور پوستي‌
كاهش‌ وزن‌
اگر زبان‌ متورم‌ شود و مانع‌ بلع‌ گردد.

استوماتيت‌ stomatitis

   شرح بيماري
استوماتيت‌ عبارت‌ است‌ از التهاب‌ فراگير دهان‌ (شامل‌ مخاط‌ دهان‌، لب‌ها، زبان‌ و كام‌) كه‌ داراي‌ 2 نوع‌ اصلي‌ است‌: استوماتيت‌ هرپسي‌ حاد و استوماتيت‌ آفتي‌ (زخم‌ دهان‌) كه‌ شايع‌تر است‌. ساير انواع‌ عبارتند از ژنژيويت‌، پريودنتيت‌، كانديدياز (برفك‌) و آنژين‌ و نسان‌. استوماتيت‌ ممكن‌ است‌ نشانه‌اي‌ از يك‌ اختلال‌ زمينه‌اي‌ جدي‌تر باشد.
   علايم‌ شايع‌
علايم‌ بسته‌ به‌ نوع‌ فرق‌ مي‌كنند.
التهاب‌ دهان‌
قرمزي‌ و خونريزي‌
درد خفيف‌ تا شديد
زخم‌هاي‌ دهان‌
تنفس‌ بدبو
ممكن‌ است‌ با بي‌اشتهايي‌، خستگي‌، تب‌ و تحريك‌پذيري‌ همراه‌ باشد.
   علل‌
عفونت‌
تروما
خشكي‌
تحريك‌كننده‌ها
عوامل‌ سمي‌
بيش‌ حساسيتي‌
بيماري‌هاي‌ خودايمني‌
كمبود ويتامين‌
كم‌خوني‌
گاهي‌ ناشناخته‌
   عوامل‌ افزايش‌ دهنده‌ خطر
آلرژي‌ به‌ غذا يا داروها
سيگار كشيدن‌
دندان‌ مصنوعي‌
استرس‌ روحي‌، اضطراب‌
دندان‌هاي‌ ناهموار
پرتودرماني‌
شيمي‌درماني‌
سوء مصرف‌ الكل‌، غذاهاي‌ داغ‌ يا چاشني‌ها
حساسيت‌ به‌ دهان‌شوها، رنگ‌ شكلات‌ها، رژ لب‌
عوارض‌ جانبي‌ داروها
مواجهه‌ شغلي‌ با رنگ‌ها، فلزات‌ سنگين‌، بخار اسيد، غبار صنعتي‌
    پيشگيري‌
در صورت‌ امكان‌ از عوارض‌ خطرزا اجتناب‌ كنيد.
   عواقب‌ مورد انتظار
در اكثر موارد در عرض‌ 2-1 هفته‌ و در ساير موارد 3-2 هفته‌ بهبود مي‌يابد. برخي‌ نيازمند درمان‌ هستند و سايرين‌ خود به‌ خود بهبود مي‌يابند.
پيامدهاي‌ ديگر به‌ اختلال‌ زمينه‌اي‌ بستگي‌ دارد.
   عوارض‌ احتمالي‌
ممكن‌ است‌ پس‌ از درمان‌ عود كند.
اختلال‌ زمينه‌اي‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ خطرناكي‌ دربر داشته‌ باشد.
   درمان‌
    اصول‌ كلي‌
درمان‌ بسته‌ به‌ علت‌ فرق‌ مي‌كند. گاهي‌ تعيين‌ آن‌ مشكل‌ است‌. معاينه‌ فيزيكي‌ لازم‌ است‌ و گاهي‌ تهيه‌ گستره‌ يا كشت‌ ضايعات‌ عامل‌ مسبب‌ را مشخص‌ مي‌كند.
بهداشت‌ كامل‌ دهان‌ مهم‌ است‌.
ترك‌ سيگار
دندان‌هاي‌ مصنوعي‌ را از لحاظ‌ تناسب‌ با لثه‌ها خوب‌ كنترل‌ كنيد.
   داروها
در صورتي‌ كه‌ بتوان‌ علت‌ زمينه‌اي‌ را كشف‌ كرده‌ داروها به‌ طور خاص‌ متوجه‌ آن‌ خواهند بود.
ممكن‌ است‌ شست‌وشو دهنده‌هاي‌ بيني‌ يا قرص‌هاي‌ خوراكي‌ تجويز شوند.
داروهاي‌ بي‌حس‌كننده‌ موضعي‌ ممكن‌ است‌ مفيد باشند.
در صورت‌ مشخص‌ شدن‌ عامل‌ مسبب‌، داروهاي‌ ضد قارچ‌، ضد باكتري‌ يا استروئيدي‌ موضعي‌
مكمل‌هاي‌ ويتاميني‌ در صورت‌ نياز
    فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديت‌ لازم‌ نيست‌.
   رژيم‌ غذايي‌
ممكن‌ است‌ لازم‌ باشد از غذاهاي‌ چاشني‌دار يا غذاهايي‌ كه‌ سفت‌، تيز يا خشك‌ هستند، اجتناب‌ شود.
از هر غذايي‌ كه‌ يك‌ واكنش‌ آلرژيك‌ برانگيزد، خودداري‌ كنيد.
    درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان‌ علايم‌ استوماتيت‌ را داشته‌ باشند.
اگر پس‌ از شروع‌ درمان‌، علايم‌ بدتر شوند.
اگر دچار علايم‌ جديد و غير قابل‌ توجيه‌ شده‌ايد. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ داشته‌ باشند.